डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना - शेतकऱ्यांना “नवीन विहीर, जुनी विहीर दुरुस्ती, इनवेल बोअरवेल, वीज जोडणी आकार, पंप संच, शेत तळयांचे प्लास्टिक अस्तरीकरण, सूक्ष्म सिंचन संच” या बाबींसाठी अनुदान

"डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेचा लाभ केवळ अनुसुचित जाती / नवबौद्ध शेतकऱ्यांना शेतकऱ्यांना देय आहे." राज्यातील अनुसूचित जाती व नवबौद्ध शेतकऱ्यांच्या उत्पन्नात वाढ करुन त्यांचे जीवनमान उंचावण्यासाठी तसेच अनुसूचित जाती व नवबौद्ध शेतकऱ्यांना स्वयंपूर्ण करण्यासाठी आवश्यक बाबी विचारात घेऊन संदर्भाधीन दि .5 जानेवारी, 2017 च्या शासन निर्णयान्वये विशेष घटक योजना सुधारित करून डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना राज्यात राबवण्यात येणार आहे. या योजनेअतंर्गत रु. १.५० लाख मर्यादेपर्यंत वार्षिक उ्पन्न असणाऱ्या अनुसूचित जातीच्या शेतकऱ्यांना “नवीन विहीर, जुनी विहीर दुरुस्ती, इनवेल बोअरवेल, वीज जोडणी आकार, पंप संच, शेत तळयांचे प्लास्टिक अस्तरीकरण, सूक्ष्म सिंचन संच” या बाबींसाठी अनुदान देण्यात येणार आहे.

. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना - शेतकऱ्यांना “नवीन विहीर, जुनी विहीर दुरुस्ती, इनवेल बोअरवेल, वीज जोडणी आकार, पंप संच, शेत तळयांचे प्लास्टिक अस्तरीकरण, सूक्ष्म सिंचन संच” या बाबींसाठी अनुदान

सदर योजना सन 2020-21 या वर्षात राबवण्यासाठी सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागाने  रु. 27606.19 लक्ष अर्थसंकल्पीत केलेला आहे. तथापि, कोविड -19 पॅन्डॅमिकच्या पार्श्वभूमीवर वित्त विभागाच्या दि .04.05.2020 च्या शासन निर्णयास अनुसरुन सा. न्या. व वि .स. विभागाने अर्थसंकल्पीत  निधीच्या 33 टक्के म्हणजेच रु. 91.10 कोटी जिल्हा स्तरावर उपलब्ध करुन दिला होता. परंतु, आता वित्त विभागाने संदर्भधीन दि .10.11.2020 च्या परिपत्रकान्वये जिल्हा वार्षिक योजनेच्या 100 टक्के अर्धसंकल्पीय तरतूद वितरणास मान्यता देण्यात आली आहे. चालू वर्षासाठी सदर अर्थसंकल्पात रु. 27606.19 लक्ष निधीच्या मर्यादेत योजनेंतंर्गत कार्यक्रमास प्रशासकीय मान्यता देण्याची बाब शासनाच्या विचाराधीन होती,  त्याबाबत शासनाने पुढील निर्णय घेतला आहे.

डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना:-

जुनी विहीर दुरुस्ती, इनवेल बोअरवेल, वीज जोडणी आकार, पंप संच, शेत तळयांचे प्लास्टिक अस्तरीकरण, सूक्ष्म सिंचन संच” या बाबींसाठी अनुदान:

1. सन 2020-21 मध्ये अनुसूचित जाती व नवबौद्ध शेतकऱ्यांसाठी डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेंतंर्गत रु. 276.0619 कोटी (रुपये दोनशे श्याह्यात्तर कोटी सहा लाख एकोणीस हजार फक्त) निधीच्या मयादेत कार्यक्रम अंमलबजावणीस प्रशासकीय मान्यता देण्यात येणार आहे.

2. या योजनेकरता सामाजिक न्याय व विशेष सहाय्य विभागामार्फत संबंधित जिल्हा परिषदांना निधी वितरित करण्यात येणार आहे. आणि योजनेच्या अंमलबजावणीस वित्तीय मान्यता संबंधित जिल्ह्यालचे जिल्हाधिकारी यांचेकडून देण्यात येणार आहे.

3. सदर योजनेस चालू वर्षी मंजूर केलेल्या अर्धसंकल्पीय तरतुदीच्या मर्यादेत जिल्हास्तरावर अंमलबजावणी करण्यात येईल. योजनेंअंर्तगत चालू वर्षी मंजूर जिल्हानिहाय तरतुदींचा तपशील सोबत जोडलेल्या परिशीष्टात असणार आहे व योजनेचा खर्च खालील लेखाशिर्षाखाली जिल्हा स्तरावरील तरतूदींतून करण्यात येणार आहे .

४. या योजनेंतंर्गत लाभार्थ्यांच्या निवडीसाठी नवीन विहिरीसाठी किमान ०.४० हे. क्षेत्र मयादा लागू राहणार आहे. व नवीन विहीर खोदणे ही बाब वगळून योजनेतील अन्य बाबींसाठी किमान ०.२० हे. क्षेत्र मर्यादा लागू राहणार आहे. आणि योजनेंतंर्गत सर्व बाबींसाठी कमाल ६ हे. क्षेत्र मर्यादा लागू राहणार आहे.

5. या योजनेंत १० अश्व शक्ती क्षमतेपर्यंतचे विदयुत पंपसंचाकरिता राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा अभियानातंर्गत मंजूर असलेल्या मापदंडानुसार लाभार्थ्यांना अनुदान अदा करण्यात येणार आहे .

6. या योजनेच्या लाभार्थ्यांना सूक्ष्म सिंचन संचाकरता मंजूर मापदंडानुसार येणाऱ्या खर्चापैकी कमाल ५५% अनुदान प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना - प्रति थेंब अधिक योजनेतून देण्यात येणार आहे. व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेच्या तरतुदीतून ३५% अनुदान (कमाल रु. ५०,०००/- मर्यादेपर्यंत) पुढीलप्रमाणे देण्यात येणार आहे.

I. लाभार्थ्यांचा ठिबक सिंचन संच बसवण्याचा मंजूर मापदंडानुसार एकूण खर्च  रु. १,५८,७३०/- (रुपये एक लाख अठ्ठावन्न हजार सातशे तीस फक्त) वा त्यापेक्षा कमी झाल्यास लाभार्थ्यांना प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना-प्रति थेंब अधिक पीक व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना या दोन योजनांच्या माध्यमातून ९०% अनुदान अदा करण्यात येणार आहे .

II. लाभार्थ्यांचा मंजूर मापदंडानुसार एकूण खर्च  रु. १,५८,७३०/- पेक्षा जास्त झाल्यास,त्यांना प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना-प्रति थेंब अधिक पीक योजनेतून मापदंडानुसार ५५% अनुदान देण्यात येईल व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेच्या तरतुदीतून रु. ५०,०००/- (रुपये पन्नास हजार फक्त) अनुदान देण्यात येणार आहे .

III. लाभार्थ्यांचा तुषार सिंचन संच बसवण्याचा मंजूर मापदंडानुसार एकूण खर्च रु. ७९,३६५/- (रुपये एकोणऐंशी हजार तीनशे पासष्ठ फक्त) वा त्यापेक्षा कमी झाल्यास, लाभार्थ्यांना प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना-प्रति थेंब अधिक पीक व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना या दोन योजनांच्या माध्यमातून ९०% अनुदान अदा करण्यात येणार आहे .

IV. लाभार्थ्यांचा खर्च  रु. ७९,३६५/- पेक्षा जास्त झाल्यास, त्यांना प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना-प्रति थेंब अधिक पीक योजनेतून मापदंडानुसार ५५% अनुदान देण्यात येईल व डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेच्या तरतुदीतून रु. २५,०००/- (रुपये पंचवीस हजार फक्त) अनुदान देण्यात येणार आहे.

V. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेतून सुक्ष्मसिंचन या बाबीचा लाभ घेवु इच्छिणाऱ्या शेतक-यांना प्रथमतः प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना-प्रति थेंब अधिक पीक लाभ घेणे अपेक्षित असून, या योजनेमधून फक्त Top up साठी अनुदान देण्यात येणार आहे .

7. सदर योजनेची तसेच योजनेअंतर्गत सूक्ष्म सिंचनासाठी 90 % अनुदान असल्याची जिल्हास्तरावरून व्यापक प्रसिद्धी करण्यात येणार आहे .त्याकरता जिल्हा कृषी विकास अधिकाऱ्यांनी जिल्ह्यातील प्रमुख वृत्तपत्रांमध्ये या योजनेअंतर्गत शेतकऱ्यांना अनुदानावर उपलब्ध करून देण्यात येणाऱ्या बाबी व त्याकरता मिळणारे उपलब्ध अनुदान याच्या सविस्तर तपशिलासह जाहिरात प्रसिद्ध करून योजनेअंतर्गत उपलब्ध बाबींसाठी इच्छुक शेतकऱ्यांना अर्ज करण्यास सूचित केले आहे.

8.या योजनेअंतर्गत चालू वर्षी जिल्ह्याना उपलब्ध करून देण्यात येणाऱ्या निधीचे समन्यायी पद्धतीने तालुकानिहाय वाटप करणार. त्याकरिता, कृषि गणनेनुसार जिल्ह्यातील एकुण अनुसूचित जाती प्रवर्गातील  शेतकऱ्यांपैकी संबंधित तालुक्यातील सदर प्रवर्गाच्या शेतकऱ्यांना संख्येच्या प्रमाणात प्रत्येक तालुक्यांचा आर्थिक लक्षांक निश्चित करणार आहे व सदर लक्षांकाच्या मर्यादेत संबंधित तालुक्यातील इच्छुक शेतकऱ्यांमधील पात्र लाभार्थ्यांची निवड करण्यात येणार आहे.

9. चालू आर्थिक वर्षांपासून महा-डीबीटी पोर्टलद्वारे शेतक-यांचे अर्ज मागविण्यात आले असुन संबंधित तालुक्यांना / जिल्ह्यांना प्राप्त होणा-या लक्षांकाच्या मयादेत प्राप्त अर्जाची ऑनलाईन सोडत काढण्यात येईल. सोडती नंतर लाभार्थ्यांना अनुदान अदा करण्या पर्यतची सर्व कार्यवाही ऑनलाईन करण्यात येणार आहे. याबाबत दि .04.11.2020 रोजीच्या शासन निर्णयामध्ये नमूद केल्यानुसार अर्ज स्वीकृती पासून लाभार्थ्यांनाअनुदान अदा करण्याची कार्यवाही करण्यात येणार आहे .त्या अनुषंगाने या योजनेकरिता जिल्हा स्तरावर PFMS प्रणाली संलग्न बॅंक खाते उघडण्याबाबत स्वतंत्र आदेश निर्गमित करण्यात येणार आहेत.

10.सोडतीद्वारे नवीन विहीर व जुनी विहीर दुरुस्ती या बाबींसाठी निवडलेल्या लाभार्थ्यांना प्रक्षेत्राची स्थळ पाहणी करावी आणि तांत्रिक व्यवहार्यता तपासणी अंती, लाभार्त्याचे नवीन विहीर खोदावयाचे ठिकाण तसेच, लाभार्थ्यांच्या जुन्या विहीर दुरुस्तीचे प्रस्ताव तांत्रिकदृष्ट्या योग्य असल्याचे आढळल्यास, सदर बाबींचे अंदाजपत्रक मंजूर करून संबधीत लाभार्त्याच्या प्रस्तावांना पूर्वसंमती देण्याची कार्यवाही सोडतीच्या दिनांकापासून ४५ दिवसाच्या आत करण्यात येणार आहे . त्याचप्रमाणे स्थळ पाहणीमध्ये ज्या लाभार्थ्यांचे प्रस्ताव तांत्रिकदृष्ट्या अयोग्य आढळतील त्यांची निवड रद्द करावी व प्रतीक्षा यादीतील पात्र असणाऱ्या पुढील लाभार्थ्यांची निवड करण्यात येणार आहे .

11. योजनेंतर्गत नवीन विहीर व जुनी विहीर दुरुस्ती या बाबीं शिवाय अन्य बाबींसाठी निवड झालेल्या लाभार्थ्यांना सोडतीनंतर ७ दिवसात पूर्वसंमती देण्यात यावी व त्यांना योजनेचा लाभ चालू आर्थिक वर्षातच देण्यात येणार आहे. 

12. योजनेंतर्गत बाबींची विहित कालावधीत अंमलबजावणी न करणाऱ्या लाभार्थ्यांची पूर्वसंमती रद्द करण्यात येईल व तदनंतर महा-डीबीटी प्रणालीवरील प्रतीक्षा यादीतील क्रमवारीनुसार पात्र असणाऱ्या पुढील लाभार्थ्यांची निवड करण्यात येणार आहे. अशा प्रकारे सदर योजनेंतर्गत लाभार्थ्यांची पारदर्शक पद्धतीने निवड करून योजनेची अंमलबजावणी करण्यात येणार आहे .

13. सदर योजनेअंतर्गत नवीन विहीर खोदणेसह अन्य सर्व बाबींची एकत्रितपणे अंमलबजावणी करणाऱ्या लाभार्थ्यांना कमाल २ वर्षाचा कालावधी अनुज्ञेय राहणार आहे .

14. नवीन विहीर खोदण्याव्यतिरिक्त अन्य बाबींकरता निवडलेल्या लाभार्थ्यांना चालू आर्थिक वर्षातच संबंधित बाबींची अंमलबजावणी पूर्ण करणे बंधनकारक राहणार आहे. 

15. सदर योजनेअंतर्गत जिल्ह्यास / तालुक्याकरता प्राप्त होणाऱ्या आर्थिक लक्षांकाच्या मर्यादेतच लाभार्थ्यांना पूर्वसंमती देण्यात येणार आहे .

16. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेअंतर्गत सूक्ष्म सिंचन संचाकरता निवड झालेल्या सर्व लाभार्थ्यांना प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना - प्रति थेंब अधिक पीक योजनेअंतर्गत पूरक अनुदान उपलब्ध करुन देण्याकरता कृषि विकास अधिकाऱ्यांनी संबंधित लाभार्थ्यांचे ई ठिबक प्रणालीवर अर्ज करून घ्यावेत व सदर लाभार्थ्यांची यादी जिल्हा अधीक्षक कृषि अधिकाऱ्यांना मंजूरी करता पाठवण्यात येईल.

17. डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेअंतर्गत ई- ठिबक प्रणालीवर अर्ज केलेल्या लाभार्थ्यांच्या प्रस्तावांना जिल्हा अधीक्षक कृषि अधिकाऱ्यांनी प्राधान्याने मंजूरी देतील व त्यांना प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजना - प्रति थेंब अधिक पीक योजनेअंतर्गत अनुज्ञेय अनुदान उपलब्ध करुन देण्यात येईल. त्याचप्रमाणे,त्यांनी अनुदान वैध केलेल्या लाभार्थ्यांची यादी कृषि विकास अधिकाऱ्यांना पाठवली जाईल जेणेकरून सदर लाभार्थ्यांना डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजनेअंतर्गत अनुज्ञेय ठरणारी पूरक अनुदानाची रक्कम अदा करणे त्यांना शक्य होणार आहे .

18. योजनेअंतर्गत बाबींच्या अनुज्ञेय अनुदानाची रक्कम लाभार्थ्यांच्या आधार संलग्न बॅंक खात्यावर इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने वर्ग करण्यात येणार आहे .

19. सदर योजनेची जिल्हा परिषदेमार्फत अभिकरण योजना म्हणून अंमलबजावणी करण्यात येणार आहे.त्याकरता जिल्हा परिषदेकडील कृषी राज्य शासनाच्या  कृषि विभागाच्या समन्वयाने अंमलबजावणी करण्याच्या दृष्टीने आयुक्त (कृषि) यांनी क्षेत्रीय यंत्रणांना सविस्तर सूचना निर्गमित करतील, त्यामध्ये योजनेअंतर्गत प्रत्येक बाबींच्या अंमलबजावणीची कालमर्यादा विहित करण्यात येणार आहे.

डॉ.बाबासाहेब आंबेडकर कृषि स्वावलंबन योजना:

उद्देश :राज्यातील अनुसुचित जाती /नवबौध्द प्रवर्गातील शेतक-यांना सिंचनाची शाश्वत सुविधा निर्माण करणे.

योजनेची व्याप्ती : राज्यातील मुंबई वगळता इतर सर्व 34 जिल्हयांमध्ये सदर योजना राबविण्यात येत आहे.

अनुसुचित जाती /नवबौध्द प्रवर्गातील शेतकरी यांना देण्यात येणारे अनुदान -

1) नवीन विहीर -  रु. 2,50,000/-

2) जुनी विहीर दुरुस्ती -  रु. 50,000/-

३) इनवेल बोअरींग - रु. 20,000/-

४) पंप संच (डीझेल/विद्युत)- रु. 20,000/-

५) वीज जोडणी आकार - रु.10,000/-

६) शेततळ्याचे प्लॅस्टीक अस्तरीकरण - रु. 1,00,000/-

७) सुक्ष्म सिंचन संच - ठिबक सिंचन संच रु. 1,00,000/- ,  तुषार सिंचन संच - रु. 25,000/-

सदर योजनेंतर्गत वरील ७ बाबींचा समावेश असून लाभ पॅकेज स्वरुपात देण्यात येईल. खालील ३ पैकी कोणत्याही एकाच पॅकेजचा लाभ लाभार्थीस देय आहे.

1.नवीन विहीर पॅकेज -

नवीन विहीर, वीज जोडणी आकार, सुक्ष्म सिंचन संच, पंप संच व आवश्यकतेनुसार इनवेल बोअरींग.

2.जुनी  विहीर दुरुस्ती पॅकेज -

जुनी विहीर दुरुस्ती, वीज जोडणी आकार, सुक्ष्म सिंचन संच, पंप संच व आवश्यकतेनुसार इनवेल बोअरींग.

3.शेततळ्याचे प्लॅस्टीक अस्तरीकरण पॅकेज -

शेततळ्याचे प्लॅस्टीक अस्तरीकरण, वीज जोडणी आकार, सुक्ष्म सिंचन संच व पंप संच.

4.ज्या शेतक-यांनी यापुर्वीच योजनेतुन/स्वखर्चातून विहीर घेतली असेल त्यांना वीज जोडणी आकार, सुक्ष्म सिंचन संच, पंप संच यासाठी अनुदान अनुज्ञेय आहे.

5.वरील घटकांपैकी काही घटक शेतकरी यांचेकडे उपलब्ध असतील तर उर्वरीत आवश्यक घटकांचा लाभ घेण्यासाठी खालील घटकांची निवड करावी.

वीज जोडणी आकार, सुक्ष्म सिंचन संच व पंप संच

पुर्वसंमती - 

पुर्वसंमती मिळाल्यानंतरच शेतकरी यांनी वरील बाबींची अंमलबजावणी करावयाची आहे.

लाभार्थी पात्रता -

1. लाभार्थी अनुसुचित जाती / नवबौध्द  प्रवर्गातील असणे बंधनकारक आहे.

2. शेतकरी यांचे सर्व मार्गांनी मिळणारे वार्षिक  उत्पन्न रु.150०००/- पेक्षा जास्त नसावे.

३. नवीन विहीरीचा लाभ घ्यावयाचा असल्यास शेतकरी यांचेकडे किमान 0.40 हेक्टर क्षेत्र असणे आवश्यक आहे. तसेच यापुर्वी अन्य कोणत्याही योजनेतून नवीन विहीरीचा लाभ घेतलेला नसावा.

४. लाभार्थ्याच्या  7/12 वर तसेच शेतात प्रत्यक्ष विहीर असल्यास नवीन विहीर लाभ घेता येणार नाही.

५. नवीन विहीर घ्यावयाच्या स्थळापासून ५०० फुटाचे अंतरामध्ये दुसरी विहीर नसावी.

६. नवीन विहीर व्यतिरिक्त अन्य बाबींचा लाभ घेण्यासाठी किमान ०.२० हेक्टर क्षेत्र असणे आवश्यक आहे.

आवश्यक कागदपत्रे -

१.७/१२

२.८ अ

३.आधार कार्ड

४.तहसीलदार यांचेकडील उत्पन्नाचा दाखला

५.नवीन विहीरीचे बाबतीत भूजल सर्वेक्षण व विकास यंत्रणेकडील पाणी उपलब्धतेचा दाखला असणे आवश्यक आहे.

६.जात प्रमाणपत्र.

 अर्ज कोठे करावा -

अर्ज https://agriwell.mahaonline.gov.in/ या संकेतस्थळावर आनलाईन करावा. सदर सुविधा साधारणपणे प्रत्येक वर्षी आगस्ट/सप्टेंबर मध्ये एक महिन्याच्या कालावधीसाठी उपलब्ध करुन देण्यात येते.

नवीन विहीर -

पुर्वसंमती व कार्यारंभ आदेश -

नवीन विहीरीसाठी लाभार्थ्याची निवड झाल्यानंतर कृषि अधिकारी पंचायत समिती हे कार्यारंभ आदेश  देतील. त्यानंतर ३० दिवसाचे आत काम सुरु करावे.

शेततळे अस्तरीकरण -

शेततळे अस्तरीकरणासाठी ५०० मायक्रान जाडीची प्लास्टिक रिईनफोर्स्ड एचडीपीई जिओ

मेंबरेन फिल्म (IS:15351:2015 Type II) वापरावी.

ठिबक सिंचन संच -

प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजनेतून ५५ टक्के अनुदान व या योजनेतुन ३५ टक्के (रु.५००००/-   मर्यादेत) अनुदान असे ९० टक्के अनुदान लाभार्थ्याला देय राहील.

तुषार सिंचन संच -

प्रधानमंत्री कृषि सिंचन योजनेतून ५५ टक्के अनुदान व या योजनेतुन ३५ टक्के (रु.२५०००/-  मर्यादेत) अनुदान असे ९० टक्के अनुदान लाभार्थ्याला देय राहील.

पंप संच -

पुर्वसंमती मिळाल्यानंतर लाभार्थी यांनी एक महिन्याच्या आत पंप संच बाजारातील अधिकृत विक्रेत्याकडून खरेदी करावा.

अनुदान -

देय अनुदान इलेक्ट्रानिक फंड ट्रान्सफरव्दारे लाभार्थींचे आधार संलग्न बॅंक खात्यात जमा करण्यात येईल.

अधिक माहितीसाठी इथे क्लिक करा आणि शासन निर्णय पहा. 

अधिक माहितीसाठी संपर्क -

कृषि अधिकारी पंचायत समिती, गट विकास अधिकारी,पंचायत समिती व कृषि विकास अधिकारी,जिल्हा परिषद.

हेही वाचा - पीएम किसान सन्मान निधी योजनेसाठी ऑनलाईन नोंदणी कशी करायची? जाणून घ्या.

मी आशा करतो की आपण या लेखाचा आनंद घ्याल. जर आपल्याला हा लेख आवडत असेल तर तो सामायिक करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

Post a Comment

0 Comments