रोजगार हमी योजना फळबाग लागवड 2026 : नवीन शासन निर्णय (GR) जारी, पहा संपूर्ण दरपत्रक!

महाराष्ट्र राज्यातील शेतकरी बांधवांसाठी एक अत्यंत दिलासादायक आणि मोठी बातमी समोर आली आहे. जर तुम्ही तुमच्या शेतात आंबा, पेरू, संत्रा, ड्रॅगनफ्रूट किंवा बांबूची लागवड करण्याचा विचार करत असाल, तर आता राज्य सरकारकडून मिळणाऱ्या आर्थिक अनुदानात घसघशीत वाढ करण्यात आली आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या मृद व जलसंधारण विभागाने (रोहयो प्रभाग) ९ ऑक्टोबर २०२६ रोजी यासंदर्भातील अधिकृत रोजगार हमी योजना फळबाग लागवड 2026 (Rojgar Hami Yojana Falbag Lagwad 2026) निर्गमित केला आहे. सन २०११-१२ पासून फळझाड लागवडीसाठी लागणाऱ्या खते, औषधे आणि इतर निविष्ठांच्या दरांमध्ये बऱ्याच वर्षांपासून कोणतीही सुधारणा झाली नव्हती. त्यामुळे वाढत्या महागाईत शेतकऱ्यांना जुन्या अनुदानावर लागवड करणे परवडत नव्हते.

आता ‘महाराष्ट्र रोजगार हमी – विकसित भारत- रोजगार व आजिविका हमी मिशन (ग्रामीण)’ कायद्यांतर्गत रोजगार हमी योजना फळबाग लागवड 2026 (Rojgar Hami Yojana Falbag Lagwad 2026) साठी सुधारित आर्थिक मापदंडांना मंजुरी देण्यात आली आहे. सर्वात महत्त्वाचे म्हणजे, या योजनेत अकुशल मजुरीचा दर आता ३१७ रुपये प्रति मनुष्यदिन असा सुधारित करण्यात आला आहे.

रोजगार हमी योजना फळबाग लागवड 2026 – Rojgar Hami Yojana Falbag Lagwad 2026:

केंद्र सरकारच्या ‘विकसित भारत जी राम जी कायदा – २०२५’ शी सुसंगत बदल करून विकसित भारत रोजगार हमी योजना राज्यात वेगाने राबवली जात आहे. या योजनेची ठळक वैशिष्ट्ये खालीलप्रमाणे आहेत:

• सर्वसमावेशक लागवड क्षेत्र: शेतकरी आपल्या सलग शेतावर, शेताच्या बांधावर किंवा पडीक जमिनीवर फळझाडे, फुलपिके आणि वनवृक्षांची लागवड करू शकतात.

• सुधारित अकुशल मजुरी दर: कामाच्या मजुरीचा दर वाढवून रु. ३१७/- प्रति मनुष्यदिन करण्यात आला आहे.

• विस्तारित पिकांची व्याप्ती: यामध्ये पारंपरिक फळझाडांसोबतच बांबू, ड्रॅगनफ्रूट, काजू, कागदी लिंबू, विविध फुलपिके (मोगरा, गुलाब, निशिगंध), मसाले पिके (मिरी, लवंग, दालचिनी) आणि बहुमूल्य औषधी वनस्पतींचा समावेश आहे.

• अंमलबजावणी यंत्रणा: कृषी विभाग, सामाजिक वनीकरण, पंचायत समिती आणि ग्रामपंचायत स्तरावर ही योजना थेट राबवली जाईल.

प्रमुख पिकांनुसार सुधारित प्रति हेक्टर अनुदान तक्ता (GR २०२६)

शासनाने निश्चित केलेल्या नवीन मापदंडानुसार प्रमुख पिकांसाठी ३ वर्षांत मिळणारा एकूण खर्च व अनुदानाचा तपशील खालीलप्रमाणे आहे:

(टीप: बांधावरील लागवडीसाठी पुढील आदेश येईपर्यंत पूर्वीचेच मापदंड लागू राहतील. वरील दर सलग शेतावरील लागवडीसाठी आहेत.)

अनुदान वाटपाचे ३ वर्षांचे स्वरूप (मजुरी + साहित्य)

रोजगार हमी योजना फळबाग लागवड 2026 (Rojgar Hami Yojana Falbag Lagwad 2026) अंतर्गत शेतकऱ्यांना दिले जाणारे अनुदान हे एकाच वेळी न मिळता तीन वर्षांच्या टप्प्यांत दिले जाते:

1. अकुशल मजुरी (Labour Component): खड्डे खोदणे, माती भरणे, झाडे लावणे, निंदणी, पाणी देणे आणि छाटणी या कामांसाठी मजुरी थेट मजुरांच्या/लाभार्थ्याच्या बँक खात्यात जमा होते. यासाठी प्रति दिन ३१७ रुपये दर निश्चित आहे.

2. सामुग्री/साहित्य खर्च (Material Component): रोपे/कलमे खरेदी, शेणखत, रासायनिक खते (सिंगल सुपर फॉस्फेट), कीटकनाशके आणि काटेरी कुंपण यासाठी लागणारा खर्च शासनाच्या निकषांनुसार मंजूर केला जातो.

3. टक्केवारीचे प्रमाण: साधारणतः एकूण अनुदानामध्ये सुमारे ६०% ते ७०% खर्च मजुरीवर आणि ३०% ते ४०% खर्च साहित्यावर अशा प्रमाणात वाटप विभागलेले असते.

अर्ज कसा करावा आणि कोणती कागदपत्रे लागतील?

रोजगार हमी योजना फळबाग लागवड 2026 (Rojgar Hami Yojana Falbag Lagwad 2026) चा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी खालीलप्रमाणे प्रक्रिया पूर्ण करावी:

आवश्यक कागदपत्रे:

• ७/१२ उतारा आणि ८-अ नोंद

• जॉब कार्ड (Job Card) प्रत

• आधार कार्ड (ओळख व बँक पडताळणीसाठी)

• बँक पासबुक झेरॉक्स

• शेतजमीन सलग किंवा पडीक असल्याचा दाखला

अर्ज प्रक्रिया:

1. शेतकऱ्यांनी आपल्या गावातील ग्रामपंचायत कार्यालय किंवा कृषी सहाय्यक (Agriculture Assistant) यांच्याशी संपर्क साधावा.

2. नवीन शासन निर्णयासोबत जोडलेल्या ‘प्रपत्र अ’ मध्ये आपली वैयक्तिक माहिती, गट नंबर, फळपिकाचे नाव, लागवडीचे अंतर आणि क्षेत्राची नोंद करून अर्ज सादर करावा.

3. कृषी व पंचायत समिती यंत्रणेमार्फत जागेची प्रत्यक्ष पाहणी करून अंदाजपत्रक तयार केले जाईल व तांत्रिक मंजुरीनंतर लागवडीचे काम सुरू करता येईल.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

प्रश्न १: रोजगार हमी फळबाग योजनेत मजुरीचा नवीन दर काय आहे?

उत्तर: नवीन शासन निर्णयानुसार अकुशल मजुरीचा दर रु. ३१७/- प्रति मनुष्यदिन निश्चित करण्यात आला आहे.

प्रश्न २: बांबू लागवड अनुदान किती मिळते?

उत्तर: ३×३ मीटर अंतरावर प्रति हेक्टरी ११११ बांबू रोपांच्या लागवडीसाठी ३ वर्षांत एकूण रु. ४,०६,७६२/- पर्यंत अनुदान देय आहे.

प्रश्न ३: ड्रॅगनफ्रूटसाठी किती अनुदान मंजूर झाले आहे?

उत्तर: ड्रॅगनफ्रूट पिकासाठी प्रति हेक्टर ३ वर्षांसाठी एकूण रु. ५,३२,१५५/- चे सुधारित आर्थिक मापदंड मंजूर करण्यात आले आहेत.

प्रश्न ४: अर्ज कुठे करावा लागतो?

उत्तर: योजनेचा लाभ घेण्यासाठी स्थानिक ग्रामपंचायत किंवा तालुका कृषी अधिकारी / पंचायत समिती कार्यालयात विहित नमुन्यात अर्ज करावा लागतो.

शासन निर्णय: महाराष्ट्र रोजगार हमी- विकसित भारत- रोजगार व आजिविका हमी मिशन ग्रामीण योजनेंतर्गत फळझाड, वृक्ष, फुलपिक, मसाल्याची पिके व औषधी वनस्पती लागवडीच्या सुधारीत आर्थिक मापदंडास मान्यता देणेबाबत शासन निर्णय डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

शासनाने घेतलेला हा निर्णय राज्यातील फलोत्पादनाला नवी दिशा देणारा ठरेल. वाढीव मजुरी आणि साहित्याच्या सुधारित दरांमुळे शेतकऱ्यांना स्वतःच्या शेतात दर्जेदार फळबागा उभारणे आता आर्थिकदृष्ट्या अधिक सुलभ होणार आहे.

या लेखात, आम्ही रोजगार हमी योजना फळबाग लागवड 2026 (Rojgar Hami Yojana Falbag Lagwad 2026) विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

खालील लेख देखील वाचा !

1. विकसित भारत-जी राम जी योजना: उद्दिष्टे, लाभ व संपूर्ण माहिती!
2. महात्मा गांधी रोजगार हमी योजना (मनरेगा) अंतर्गत जॉब कार्डसाठी अर्ज कसा करायचा?
3. सिंचन विहीर ५ लाख रुपयांच्या अनुदानासाठी असा करा ऑनलाईन अर्ज!
4. मनरेगा संबंधित तक्रार आणि सुचना ऑनलाईन नोंदवा ! Register MNREGA related complaints and suggestions online!.
5. मनरेगा अंतर्गत शेततळे अनुदान योजना!
6. मनरेगा अंतर्गत सिंचन विहीर अनुदान योजना
7. ग्रामपंचायत मधील मनरेगा अंतर्गत रोजगार हमी योजनेचे पैसे खात्यावर जमा झाले की नाही हे ऑनलाईन कसं पाहायचं? जाणून घ्या सविस्तर माहिती – Measurement Book & Mustroll Detail

वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.

आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी येथे क्लिक करा !!