मोबाईल नंबर ट्रॅक होतोय कसे ओळखावे? १ मिनिटात असे करा चेक!

आजच्या डिजिटल युगात स्मार्टफोन हा आपल्या आयुष्याचा सर्वात महत्त्वाचा भाग बनला आहे. आपल्या फोनमध्ये बँक खात्यांचे तपशील, वैयक्तिक फोटो, व्हॉट्सॲप चॅट्स आणि अनेक गोपनीय गोष्टी असतात. पण तुम्हाला कधी असं वाटलं आहे का की तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) केला जातोय? आजकाल लोकांचा ऑनलाइन मागोवा घेणे ही फारशी मोठी किंवा कठीण गोष्ट राहिलेली नाही. मार्केटमध्ये असे अनेक अँप्स उपलब्ध आहेत, ज्यांच्या मदतीने लोक एकमेकांच्या परवानगीने लोकेशन आणि फोन ट्रॅक करत असतात. मात्र, अनेकदा आपल्या नकळतही आपला फोन किंवा नंबर कोणीतरी ट्रॅक करत असल्याची शक्यता नाकारता येत नाही.

तुमच्यापैकी बरेच लोक असे असतील ज्यांचे मित्र, नातेवाईक किंवा ऑफिसमधील सहकारी नेहमी तक्रार करतात की, “तुझा नंबर नेहमी व्यस्त (Busy) लागतो” किंवा “तुला कधीच कॉल लागत नाही, नंबर आऊट ऑफ कव्हरेज सांगतो”. फोनला पूर्ण नेटवर्क असतानाही जर तुमच्यासोबत असे वारंवार घडत असेल, तर ही धोक्याची घंटा असू शकते! कोणीतरी गुपचूप तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) करत असल्याची किंवा तुमचे इनकमिंग कॉल्स दुसऱ्याच नंबरवर वळवले (Divert) असल्याची दाट शक्यता असते.

आजच्या या विशेष लेखात आपण ३ अशा महत्त्वाच्या USSD कोड्सबद्दल आणि अधिकृत शासकीय पोर्टल्सबद्दल माहिती घेणार आहोत, ज्यांच्या मदतीने तुमचा फोन किंवा नंबर सुरक्षित आहे की नाही, हे तुम्ही अवघ्या १ मिनिटात स्वतः तपासू शकता.

तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक होतोय हे कसे ओळखावे? Track Mobile Number:

कोणताही कोड डायल करण्यापूर्वी आपल्या फोनमध्ये काही असामान्य बदल दिसत आहेत का, हे तपासणे गरजेचे आहे. जेव्हा एखाद्या व्यक्तीचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) केला जातो किंवा फोनमध्ये स्पायवेअर (Spyware) टाकले जाते, तेव्हा खालील लक्षणे दिसून येतात:

१. नंबर विनाकारण व्यस्त (Busy) लागणे:

तुम्ही कोणाशीही फोनवर बोलत नसताना जर समोरच्या व्यक्तीला तुमचा नंबर सतत व्यस्त किंवा ‘नो-सर्व्हिस’ दाखवत असेल, तर तुमचे कॉल फॉरवर्ड केले असण्याची शक्यता असते.

२. बॅटरी अचानक लवकर संपणे: जर तुमच्या फोनची बॅटरी पूर्वीपेक्षा खूपच लवकर उतरत असेल, तर बॅकग्राऊंडला एखादे ट्रॅकिंग ॲप सतत सुरू असू शकते.

३. डेटा पॅक लवकर संपणे: तुमचा फोनमधील डेटा किंवा कॉल रेकॉर्ड्स छुप्या पद्धतीने दुसऱ्या सर्व्हरवर पाठवले जात असल्यास इंटरनेट डेटा अचानक जास्त वापरला जातो.

४. कॉल सुरू असताना विचित्र आवाज येणे: फोनवर बोलताना मध्येच ‘बीप’ असा आवाज येणे किंवा स्वतःचाच आवाज पुन्हा ऐकू येणे (Echo) हे कॉल टॅपिंग किंवा ट्रॅकिंगचे लक्षण असू शकते.

५. फोन विनाकारण गरम होणे: तुम्ही फोन वापरत नसतानाही तो खिशात किंवा टेबलवर ठेवलेला असताना गरम होत असेल, तर तुमच्या फोनमधील हालचालींवर कोणीतरी लक्ष ठेवून आहे हे समजून जावे.

मोबाईल नंबर ट्रॅक होतोय? असा करा चेक (३ सीक्रेट USSD कोड्स)

अँड्रॉइड किंवा आयफोन वापरकर्त्यांसाठी टेलिकॉम कंपन्यांनी काही खास USSD (Unstructured Supplementary Service Data) कोड्स दिलेले असतात. तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) होतोय का, तुमचे मेसेज किंवा कॉल्स दुसऱ्या नंबरवर जात आहेत का, हे तपासण्यासाठी खालील ३ कोड्स अत्यंत उपयुक्त आहेत:

१. कोड *#21# (कॉल आणि डेटा डायव्हर्जन तपासण्यासाठी)

हा सर्वात महत्त्वाचा कोड आहे. तुमच्या अँड्रॉइड किंवा आयफोनच्या डायल पॅडवर जाऊन *#21# हा कोड डायल करा आणि कॉलिंगचे बटण दाबा.

• याचा फायदा काय? हा कोड डायल केल्यामुळे तुमचे व्हॉइस कॉल, एसएमएस (मेसेज) किंवा इतर कोणताही डेटा इतरत्र दुसऱ्या नंबरवर वळवला (Divert/Forward) जात आहे की नाही, हे तुम्हाला स्क्रीनवर स्पष्टपणे दिसेल.

• काय दिसेल? जर तुमच्या स्क्रीनवर Call Forwarding: Voice Not Forwarded किंवा Disabled असा मेसेज आला, तर तुमचा नंबर पूर्णपणे सुरक्षित आहे. परंतु, जर तुमचे कॉल कुठेतरी वळवले जात असतील, तर या कोडच्या मदतीने तुम्हाला त्या समोरच्या मोबाईल नंबरसह संपूर्ण तपशील स्क्रीनवर मिळतील. तुमचा कॉल नेमका कोणत्या नंबरवर डायव्हर्ट झाला आहे, हे तुम्हाला लगेच कळेल.

२. कोड *#62# (‘नो-सर्व्हिस’ किंवा ‘नो-आन्सर’ ट्रॅकिंग तपासण्यासाठी)

कधीकधी तुमच्याकडे पूर्ण रेंज असते, तरीही तुम्हाला फोन करणाऱ्या व्यक्तीला तुमचा नंबर ‘नो-सर्व्हिस’ (No Service), ‘स्विच ऑफ’ किंवा ‘नो आन्सर’ (No Answer) असे सांगतो. अशा परिस्थितीत तुम्ही *#62# हा कोड तुमच्या फोनमध्ये नक्की डायल केला पाहिजे.

• याचा फायदा काय? जेव्हा तुमचा फोन नेटवर्कच्या बाहेर असतो किंवा तुम्ही कॉल उचलत नाही, तेव्हा तो कॉल दुसऱ्या कोणत्या नंबरवर रिडायरेक्ट (Redirect) केला गेला आहे का, हे या कोडने समजते.

• महत्त्वाची टीप: काहीवेळा तुमचा नंबर तुमच्याच टेलिकॉम ऑपरेटरच्या (उदा. Jio, Airtel, Vi) व्हॉइसमेल नंबरवर रिडायरेक्ट केला जातो. त्यामुळे तिथे एखादा अनोळखी नंबर दिसल्यास तो तुमच्या सिम कार्ड कंपनीचा अधिकृत कस्टमर केअर किंवा व्हॉइसमेल नंबर आहे का, याची एकदा खात्री करून घ्यावी. जर तो कोणा खाजगी व्यक्तीचा नंबर असेल, तर कोणीतरी तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) करण्यासाठी कॉल रिडायरेक्ट करून ठेवला आहे असे समजावे.

३. कोड ##002# (सर्व प्रकारचे कॉल फॉरवर्डिंग बंद करण्यासाठी रामबाण उपाय)

वरील दोन्ही कोड्स तपासल्यानंतर जर तुम्हाला आढळले की तुमचे कॉल्स किंवा मेसेज दुसऱ्या नंबरवर डायव्हर्ट होत आहेत, तर घाबरून जाण्याचे कारण नाही. ##002# हा अँड्रॉइड आणि आयफोनसाठी एक असा मास्टर कोड आहे, ज्याच्या मदतीने तुम्ही कोणत्याही फोनवरील सर्व प्रकारचे कॉल फॉरवर्डिंग एका क्लिकवर बंद करू शकता.

• कसा वापरावा? तुमच्या फोनच्या डायलरमध्ये जाऊन ##002# टाईप करा आणि कॉल बटण दाबा.

• काय होईल? काही सेकंदातच तुमच्या स्क्रीनवर Call Forwarding Erasure was Successful असा मेसेज येईल. याचा अर्थ तुमच्या फोनवर सुरू असलेले सर्व छुपे कॉल डायव्हर्जन आता कायमस्वरूपी रद्द झाले आहेत आणि तुमचा नंबर पुन्हा सुरक्षित झाला आहे.

महत्त्वाचे USSD कोड्स आणि त्यांचे काम!

अधिकृत सरकारी पोर्टल्सद्वारे मोबाईल नंबरची सुरक्षा तपासा!

केवळ USSD कोड्सच नाही, तर भारत सरकारच्या दूरसंचार विभागाने (Department of Telecommunications – DoT) नागरिकांच्या सायबर सुरक्षेसाठी Sanchar Saathi (संचार साथी) हे अधिकृत पोर्टल सुरू केले आहे. कोणी तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) करतंय का किंवा तुमच्या नावावर कोणी बनावट सिम कार्ड वापरतंय का, हे तपासण्यासाठी खालील सरकारी सुविधांचा नक्की वापर करा:

१. TAFCOP पोर्टल (तुमच्या नावावर किती सिम कार्ड आहेत?)

अनेकदा सायबर गुन्हेगार तुमच्या आधार कार्डचा किंवा कागदपत्रांचा गैरवापर करून तुमच्या नावावर दुसरे सिम कार्ड काढतात आणि त्याद्वारे गैरप्रकार करतात.

• यासाठी केंद्र सरकारच्या tafcop.sancharsaathi.gov.in या अधिकृत वेबसाईटला भेट द्या.

• तुमचा १० अंकी मोबाईल नंबर टाकून OTP द्वारे लॉग-इन करा.

• तिथे तुमच्या आधारशी लिंक असलेले सर्व मोबाईल नंबर दिसतील. जर त्या यादीत एखादा नंबर तुमचा नसेल, तर तिथूनच तुम्ही तो नंबर Not My Number म्हणून ब्लॉक करण्याची तक्रार देऊ शकता.

२. व्हॉट्सॲप आणि गुगल लोकेशन ट्रॅकिंग कसे तपासावे?

अनेकदा आपला मित्र किंवा ओळखीची व्यक्ती २ मिनिटांसाठी आपला फोन मागून घेते आणि आपल्या नकळत फोनचे लोकेशन शेअरिंग ऑन करून ठेवते. यामुळे तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) करणे त्यांना अतिशय सोपे जाते. हे थांबवण्यासाठी आजच खालील दोन सेटिंग्ज तपासा:

• WhatsApp Linked Devices: व्हॉट्सॲप उघडून उजव्या कोपऱ्यातील तीन टिंबांवर क्लिक करा आणि Linked Devices मध्ये जा. तिथे तुमच्या माहितीशिवाय इतर कोणताही कॉम्प्युटर किंवा ब्राउझर लॉग-इन दिसल्यास त्याला लगेच Log Out करा.

• Google Maps Location Sharing: तुमच्या फोनमधील Google Maps ॲप उघडा. वरती तुमच्या प्रोफाईल फोटोवर क्लिक करून Location sharing या पर्यायावर जा. तिथे तुमचे लाईव्ह लोकेशन कोणासोबत शेअर केलेले नाही ना, याची खात्री करा.

तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक होऊ नये म्हणून ५ महत्त्वाच्या टिप्स

भविष्यात कोणीही तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) करू नये किंवा तुमचा फोन हॅक होऊ नये, यासाठी खालील सवयी आजपासूनच लावून घ्या:

१. दुसऱ्याच्या हातात फोन देताना काळजी घ्या: जर कोणताही अनोळखी व्यक्ती किंवा अगदी मित्रही “फक्त एक कॉल करायचा आहे” म्हणून तुमचा फोन मागत असेल, तर स्वतः नंबर डायल करून स्पीकरवर बोलण्यास सांगा. समोरची व्यक्ती तुमच्या फोनवर *401* सारखे कोड डायल करून एका सेकंदात कॉल फॉरवर्डिंग सुरू करू शकते.

२. अनोळखी APK फाईल्स डाउनलोड करू नका: व्हॉट्सॲप किंवा टेलिग्रामवर येणाऱ्या कोणत्याही अनोळखी लिंकवर क्लिक करू नका. लग्नाची पत्रिका, बँक केवायसी किंवा गव्हर्नमेंट योजनेच्या नावाखाली येणाऱ्या .apk फाईल्स तुमचे संपूर्ण मेसेज आणि कॉल ट्रॅक करू शकतात.

३. ॲप परवानग्या (App Permissions) तपासा: तुमच्या फोनच्या Settings > Privacy > Permission Manager मध्ये जाऊन कोणते ॲप तुमचा कॅमेरा, माईक, लोकेशन आणि कॉल लॉग्स वापरत आहे ते तपासा. एखाद्या साध्या गेमला किंवा फोटो एडिटिंग ॲपला कॉल लॉग्सची परवानगी दिलेली असेल, तर ती लगेच बंद करा.

४. Play Protect नेहमी ऑन ठेवा: गुगल प्ले स्टोअर उघडून प्रोफाईल आयकॉनवर क्लिक करा आणि Play Protect मधून तुमचा फोन स्कॅन करा. यामुळे फोनमध्ये लपलेले कोणतेही ट्रॅकिंग किंवा स्पाय ॲप असेल तर ते लगेच पकडले जाते.

५. सायबर हेल्पलाईनची मदत घ्या: जर तुम्हाला खात्री पटली की तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) करून कोणीतरी तुम्हाला ब्लॅकमेल करत आहे किंवा तुमची फसवणूक झाली आहे, तर तात्काळ भारत सरकारच्या 1930 या टोल-फ्री सायबर हेल्पलाईन नंबरवर कॉल करा किंवा cybercrime.gov.in वर तक्रार नोंदवा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न (FAQs)

प्रश्न १: माझा मोबाईल नंबर ट्रॅक होतोय का हे तपासण्यासाठी कोणता कोड आहे?

उत्तर: तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक होतोय का किंवा तुमचे कॉल्स व एसएमएस दुसऱ्या नंबरवर फॉरवर्ड केले जात आहेत का, हे तपासण्यासाठी तुमच्या फोनवरून *#21# आणि *#62# हे दोन कोड डायल करा.

प्रश्न २: फोनवरील सर्व प्रकारचे कॉल फॉरवर्डिंग आणि डायव्हर्ट कसे बंद करावे?

उत्तर: तुमच्या अँड्रॉइड किंवा आयफोनच्या डायल पॅडवर ##002# हा कोड डायल करून कॉल बटण दाबा. यामुळे तुमच्या नंबरवर सुरू असलेले सर्व प्रकारचे कॉल फॉरवर्डिंग तात्काळ बंद होईल.

प्रश्न ३: फक्त मोबाईल नंबरवरून कोणी माझे लाईव्ह लोकेशन ट्रॅक करू शकते का?

उत्तर: सामान्य व्यक्ती केवळ तुमच्या मोबाईल नंबरवरून तुमचे अचूक लाईव्ह लोकेशन ट्रॅक करू शकत नाही. फक्त पोलीस आणि तपास यंत्रणांनाच कायदेशीररीत्या टेलिकॉम कंपन्यांकडून नंबरचे लोकेशन मिळवण्याचा अधिकार असतो. मात्र, जर तुमच्या फोनमध्ये कोणी छुपे ट्रॅकिंग ॲप इन्स्टॉल केले असेल, तर तुमचा मोबाईल नंबर ट्रॅक होऊ शकतो.

प्रश्न ४: *#62# डायल केल्यावर एक अनोळखी नंबर दिसत आहे, याचा अर्थ माझा फोन हॅक झाला आहे का?

उत्तर: नाही, प्रत्येक वेळी फोन हॅक झालेलाच असतो असे नाही. काहीवेळा एअरटेल, जिओ किंवा व्होडाफोन या कंपन्या तुमचा नंबर कव्हरेज क्षेत्राबाहेर असताना कॉल व्हॉइसमेलवर वळवण्यासाठी स्वतःचा अधिकृत नंबर तिथे सेट करतात. तरीही सुरक्षिततेसाठी तुम्ही ##002# डायल करून ते बंद करू शकता.

या लेखात, आम्ही मोबाईल नंबर ट्रॅक (Track Mobile Number) होतोय कसे ओळखावे? विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

पुढील लेख देखील वाचा!

1. तुमचे आधार कार्ड कुठे वापरले जातेय ? असे तपासा – Aadhaar Card Authentication History
2. तुमच्या आधारकार्डवर किती मोबाईल नंबर सक्रिय आहेत ते पहा !

वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.

आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी येथे क्लिक करा !!