राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना २०२६ – २७: पात्रता, लाभ आणि अर्ज प्रक्रिया!

राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना २०२६ – २७ (Rajarshi Shahu Maharaj Scholarship 2026) अंतर्गत महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातीच्या गुणवंत विद्यार्थ्यांना उच्च शिक्षणासाठी आर्थिक मदत दिली जाणार आहे. राज्यातील नामांकित शैक्षणिक संस्थांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना महत्त्वाची आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या समाज कल्याण आयुक्तालयाने सन २०२६-२७ या शैक्षणिक वर्षासाठी या शिष्यवृत्ती योजनेअंतर्गत अर्ज मागविले आहेत. या योजनेत राज्यातील अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांना देशातील शासनाने नामनिर्देशित केलेल्या नामांकित शैक्षणिक संस्थांमध्ये उच्च शिक्षण घेण्यासाठी मदत दिली जाते.

राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना – Rajarshi Shahu Maharaj Scholarship 2026:

ही योजना महाराष्ट्र राज्यातील अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी आहे. विद्यार्थी महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे आवश्यक आहे.

या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी विद्यार्थ्याने संबंधित पदवी, पदव्युत्तर पदवी किंवा पदव्युत्तर पदविका अभ्यासक्रमासाठी पात्र संस्थेत प्रवेश घेतलेला असावा. विद्यार्थ्याचा प्रवेश पूर्णवेळ विद्यार्थी म्हणून झालेला असणे आवश्यक आहे.

या योजनेअंतर्गत देशातील नामांकित संस्था तसेच शासनाने निश्चित केलेल्या पात्र संस्थांमध्ये शिक्षण घेणाऱ्या विद्यार्थ्यांचा विचार केला जातो. IIT, NIT, IIM आणि इतर राष्ट्रीय महत्त्वाच्या संस्थांची यादीही जोडण्यात आली आहे.

कुटुंबाचे उत्पन्न किती असावे?

राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना २०२६ – २७ (Rajarshi Shahu Maharaj Scholarship 2026) साठी अर्ज करताना कुटुंबाच्या उत्पन्नाची अट लक्षात घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.

विद्यार्थ्याच्या कुटुंबाचे सन २०२५-२६ या आर्थिक वर्षातील सर्व मार्गांनी मिळणारे एकूण वार्षिक उत्पन्न ₹8.00 लाखांच्या आत असणे आवश्यक आहे.

म्हणजेच कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹8 लाखांपेक्षा जास्त असल्यास या योजनेच्या उत्पन्न निकषात पात्रता राहत नाही.

उत्पन्नाचा दाखला कोणता लागेल?

विद्यार्थ्याचे पालक नोकरीत असतील तर त्यांच्या उत्पन्नाचा पुरावा द्यावा लागतो. पालक नोकरी करत असल्यास आयकर विवरणपत्र, फॉर्म नं. 16 आणि सक्षम प्राधिकारी म्हणजे तहसीलदार किंवा नायब तहसीलदार यांनी दिलेले मागील आर्थिक वर्षातील कुटुंबाच्या सर्व मार्गांनी मिळणाऱ्या उत्पन्नाचे प्रमाणपत्र सादर करणे आवश्यक आहे.

इतर विद्यार्थ्यांसाठीही सक्षम प्राधिकाऱ्याने दिलेले मागील आर्थिक वर्षातील कुटुंबाच्या सर्व मार्गांनी मिळणाऱ्या उत्पन्नाचे प्रमाणपत्र आवश्यक आहे.

शैक्षणिक पात्रता काय आहे?

या योजनेसाठी शैक्षणिक पात्रता अभ्यासक्रमानुसार वेगवेगळी आहे.

पदवी अभ्यासक्रम

पदवी अभ्यासक्रमासाठी अर्ज करणाऱ्या विद्यार्थ्याने महाराष्ट्र राज्य माध्यमिक व उच्च माध्यमिक शिक्षण मंडळ किंवा महाराष्ट्र राज्यातील अन्य परीक्षा मंडळातून इयत्ता १२वीची परीक्षा उत्तीर्ण केलेली असावी.

पदवी अभ्यासक्रमासाठी विद्यार्थ्यांची निवड करताना 12वीच्या परीक्षेतील गुणांचा विचार केला जातो. संबंधित विद्यार्थ्याला 12वीच्या परीक्षेत किमान 55 टक्के गुण मिळणे आवश्यक आहे.

डिप्लोमा विद्यार्थ्यांसाठी

पदवी अभ्यासक्रमाच्या द्वितीय वर्षात प्रवेश घेणाऱ्या डिप्लोमा धारक विद्यार्थ्यांसाठी डिप्लोमा परीक्षेतील गुणांचा विचार केला जातो. त्यासाठीही किमान 55 टक्के गुण आवश्यक आहे.

पदव्युत्तर पदवी / पदव्युत्तर पदविका

पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी पदवी परीक्षेतील गुणांच्या टक्केवारीचा विचार करून गुणवत्तेनुसार निवड केली जाते. संबंधित विद्यार्थ्याने पदवी परीक्षेत किमान 55 टक्के गुण मिळवलेले असणे आवश्यक आहे. CGPA/GPA पद्धतीने गुण दिले असल्यास विद्यापीठाचे रूपांतरण प्रमाणपत्र जोडणे आवश्यक आहे.

वयोमर्यादा किती आहे?

• पदवी अभ्यासक्रमासाठी कमाल वयोमर्यादा – 25 वर्षे
• पदव्युत्तर पदवी / पदविका अभ्यासक्रमासाठी कमाल वयोमर्यादा – 30 वर्षे

त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी विद्यार्थ्यांनी आपले वय योजनेच्या नियमांमध्ये बसते का, हे तपासणे आवश्यक आहे.

एकाच वेळी दुसऱ्या शिष्यवृत्तीचा लाभ मिळेल का?

विद्यार्थ्याने संबंधित पदवी अभ्यासक्रमासाठी अर्ज करताना पदवीसाठी राज्य शासनाची किंवा इतर राज्य/केंद्र शासनाची शिष्यवृत्ती घेतलेली नसावी. त्याचप्रमाणे पदव्युत्तर पदवी किंवा पदविका अभ्यासक्रमासाठी अर्ज करताना त्या अभ्यासक्रमासाठी अन्य शासनाची शिष्यवृत्ती घेतलेली नसावी.

शिष्यवृत्तीचा लाभ किती मिळणार?

राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना २०२६ – २७ (Rajarshi Shahu Maharaj Scholarship 2026) अंतर्गत पात्र विद्यार्थ्यांना शिक्षणाशी संबंधित विविध खर्चासाठी आर्थिक मदत दिली जाते.

• पूर्ण शिक्षण शुल्क
• परीक्षा शुल्क
• नोंदणी शुल्क
• जिमखाना शुल्क
• ग्रंथालय शुल्क
• संगणक शुल्क

इत्यादी संबंधित शुल्कांचा लाभ नियमानुसार दिला जाऊ शकतो. संबंधित विद्यार्थ्याने शुल्क भरल्याचा पुरावा सादर करणे आवश्यक आहे.

पुस्तकांसाठी ₹5,000

याशिवाय अभ्यासक्रमासाठी लागणाऱ्या पुस्तकांसाठी ₹5,000 देण्याची तरतूद आहे.

शैक्षणिक साहित्य व इतर खर्चासाठी ₹5,000

शैक्षणिक साहित्य तसेच इतर शैक्षणिक खर्चासाठी आणखी ₹5,000 देण्यात येतात.

म्हणजे या दोन्ही बाबी मिळून दरवर्षी एकूण ₹10,000 विद्यार्थ्याच्या आधार-संलग्न बँक खात्यात जमा केले जातील. ही रक्कम दोन समान हप्त्यांमध्ये देण्याची तरतूद आहे.

वसतिगृहात राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांना अतिरिक्त लाभ

संबंधित विद्यापीठ किंवा शैक्षणिक संस्थेच्या वसतिगृहात राहणाऱ्या विद्यार्थ्यांसाठीही योजनेत तरतूद आहे.

संस्थेकडून आकारण्यात येणारे वसतिगृह शुल्क तसेच भोजन शुल्काशी संबंधित रक्कम नियमानुसार विद्यार्थ्याच्या आधार-संलग्न बँक खात्यात जमा करण्याची तरतूद आहे.

डे- स्कॉलर विद्यार्थ्यांसाठीही तरतूद

जे विद्यार्थी डे-स्कॉलर म्हणून शिक्षण घेत आहेत, त्यांनाही भारत सरकारच्या मॅट्रिकोत्तर शिष्यवृत्ती योजनेतील नियमानुसार निर्वाह भत्ता मिळण्याची तरतूद आहे. संबंधित रक्कम विद्यार्थ्याच्या आधार-संलग्न बँक खात्यात जमा केली जाऊ शकते.

किती विद्यार्थ्यांची निवड होणार?

या योजनेत राज्यातील एकूण 100 विद्यार्थ्यांची निवड करण्याची तरतूद आहे.

पदवी, डिप्लोमा, पदव्युत्तर पदवी आणि पदव्युत्तर पदविका अशा विविध अभ्यासक्रमांसाठी विभागीय शिक्षण मंडळनिहाय जागांची माहिती देण्यात आली आहे.

निवड प्रक्रियेत गुणवत्तेला महत्त्व दिले जाते. एखाद्या विभागीय मंडळातून अपेक्षित संख्येने पात्र विद्यार्थी उपलब्ध झाले नाहीत तर नियमांनुसार अन्य विभागीय मंडळातील विद्यार्थ्यांचा गुणवत्तेच्या आधारे विचार केला जाऊ शकतो.

अर्जाची अंतिम तारीख

सन २०२६-२७ या शैक्षणिक वर्षासाठी अर्ज मागविण्यात आले आहेत. हस्तलिखित नोंदीनुसार अर्जाची अंतिम मुदत ०४/०९/२०२६ रोजी सायंकाळी ५.१५ वाजेपर्यंत आहे.

टीप: अंतिम तारीख किंवा अर्ज स्वीकारण्याच्या प्रक्रियेत शासनाकडून पुढील बदल झाल्यास ताजी अधिकृत सूचना ग्राह्य धरावी.

अर्जासाठी कोणती माहिती तयार ठेवावी?

• विद्यार्थ्याचे संपूर्ण नाव
• पत्रव्यवहाराचा पत्ता
• मोबाइल क्रमांक
• जात
• जन्मतारीख
• आधार क्रमांक
• SSC/HSC किंवा संबंधित परीक्षेची माहिती
• मिळालेले गुण
• शैक्षणिक संस्थेचे नाव
• अभ्यासक्रमाचे नाव
• प्रवेशाची तारीख
• अभ्यासक्रमाचा कालावधी
• बँक खाते क्रमांक
• IFSC क्रमांक
• MICR क्रमांक
• ई-मेल
• पालकांची माहिती
• पालकांचा व्यवसाय
• कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न
• शैक्षणिक खर्च

अशी माहिती अर्जात भरावी लागते.

अर्ज करण्यापूर्वी ही चेकलिस्ट नक्की तपासा

✅ विद्यार्थी महाराष्ट्राचा रहिवासी आहे
✅ विद्यार्थी अनुसूचित जातीचा आहे
✅ संबंधित नामांकित संस्थेत प्रवेश घेतला आहे
✅ प्रवेश पूर्णवेळ अभ्यासक्रमासाठी आहे
✅ पदवीसाठी कमाल वय 25 वर्षे आहे
✅ पदव्युत्तर पदवी/पदविकेसाठी कमाल वय 30 वर्षे आहे
✅ 12वी/डिप्लोमा/पदवीमध्ये आवश्यक किमान 55% गुण आहेत
✅ कुटुंबाचे सन 2025-26 मधील सर्व मार्गांनी वार्षिक उत्पन्न ₹8 लाखांच्या आत आहे
✅ आवश्यक उत्पन्न प्रमाणपत्र उपलब्ध आहे
✅ इतर संबंधित शासकीय शिष्यवृत्तीचा लाभ घेतलेला नाही
✅ बँक खाते आधारशी संलग्न आहे

प्रेसनोट व अर्ज नमुना: प्रेसनोट व अर्ज नमुना डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

FAQ – राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना २०२६ – २७

राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना २०२६ – २७ कोणासाठी आहे?

महाराष्ट्रातील अनुसूचित जातीच्या विद्यार्थ्यांसाठी ही योजना आहे. नामांकित शैक्षणिक संस्थांमध्ये उच्च शिक्षण घेणाऱ्या पात्र विद्यार्थ्यांचा योजनेत विचार केला जातो.

उत्पन्नाची मर्यादा किती आहे?

कुटुंबाचे सन 2025-26 मधील सर्व मार्गांनी मिळणारे एकूण वार्षिक उत्पन्न ₹8 लाखांपेक्षा जास्त नसावे.

12वीमध्ये किती गुण आवश्यक आहेत?

पदवी अभ्यासक्रमासाठी 12वीच्या परीक्षेत किमान 55% गुण आवश्यक आहेत.

पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी किती गुण आवश्यक आहेत?

पदव्युत्तर अभ्यासक्रमासाठी पदवी परीक्षेत किमान 55% गुण आवश्यक आहेत.

शिष्यवृत्तीमध्ये किती रक्कम मिळते?

पुस्तकांसाठी ₹5,000 आणि शैक्षणिक साहित्य/इतर शैक्षणिक खर्चासाठी ₹5,000, म्हणजे दरवर्षी एकूण ₹10,000 देण्याची तरतूद आहे.

किती विद्यार्थ्यांची निवड केली जाणार?

या योजनेत 100 विद्यार्थ्यांची निवड करण्याची तरतूद आहे.

वयोमर्यादा किती आहे?

पदवीसाठी कमाल 25 वर्षे आणि पदव्युत्तर पदवी/पदविकेसाठी कमाल 30 वर्षे वयोमर्यादा आहे.

दुसरी सरकारी शिष्यवृत्ती घेत असल्यास अर्ज करता येईल का?

संबंधित अभ्यासक्रमासाठी राज्य किंवा इतर राज्य/केंद्र शासनाची शिष्यवृत्ती घेतलेली नसावी.

या लेखात, आम्ही राजर्षी शाहू महाराज शिष्यवृत्ती योजना २०२६ – २७ (Rajarshi Shahu Maharaj Scholarship 2026): पात्रता, लाभ आणि अर्ज प्रक्रिया! विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

खालील लेख देखील वाचा !

1. महाडीबिटी शिष्यवृत्ती / फ्रीशीप योजनांकरिता ऑनलाईन अर्ज सुरु – Apply Online For Maha DBT Scholarship
2. लेडी मेहेरबाई डी टाटा एज्युकेशन ट्रस्ट शिष्यवृत्ती
3. दीनदयाल स्पर्श योजना : भारतीय डाक विभागा मार्फत विद्यार्थ्यांना मिळणार ६ हजार रूपये प्रती वर्षी !
4. भारतरत्न डॉ. बाबासाहेब आंबेडकर स्वाधार योजना सुधारित !
5. परदेश शिष्यवृत्तीच्या निकषांमध्ये बदल; शासन निर्णय जारी !
6. महात्मा जोतीराव फुले गुणवंत विद्यार्थी शिष्यवृत्ती योजना\
7. सयाजीराव गायकवाड सारथी गुणवंत विद्यार्थ्यांना परदेश शिक्षण शिष्यवृत्ती योजना सुरु करणेबाबत शासन निर्णय
8. महावितरण कंपनीतील कर्मचाऱ्यांच्या पाल्यांसाठी शिष्यवृत्ती
9. पंडित दीनदयाळ उपाध्याय शिष्यवृत्ती योजना
10. शासकीय दाखल्यांसाठी लागणारे कागदपत्रे !

वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.

आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी इथे क्लिक करा !!