लेक लाडकी योजना 2026: ₹1,01,000 लाभ, पात्रता, अर्ज व कागदपत्रे!

मुलीच्या जन्मानंतर तिच्या शिक्षणासाठी आणि भविष्यासाठी आर्थिक आधार मिळावा, यासाठी महाराष्ट्र शासनाने लेक लाडकी योजना (Lek Ladki Yojana) सुरू केली आहे. ही योजना 1 एप्रिल 2023 पासून लागू करण्यात आली असून, यापूर्वीची ‘माझी कन्या भाग्यश्री (सुधारित)’ योजना अधिक्रमित करून नवीन योजना सुरू करण्यात आली.

या योजनेअंतर्गत पात्र कुटुंबातील मुलीला एकाच वेळी संपूर्ण रक्कम न देता तिच्या आयुष्यातील महत्त्वाच्या टप्प्यांवर आर्थिक मदत दिली जाते. जन्मानंतर, पहिली आणि सहावी इयत्ता, अकरावी तसेच 18 वर्षे पूर्ण झाल्यानंतर असे विविध टप्पे निश्चित करण्यात आले आहेत.

विशेष म्हणजे, या योजनेतून पात्र मुलीला एकूण ₹1,01,000 पर्यंत आर्थिक लाभ मिळू शकतो.

पालकांसाठी महत्त्वाची माहिती!

योजनेचा लाभ मिळण्यासाठी फक्त मुलगी महाराष्ट्रात जन्मलेली असणे पुरेसे नाही. कुटुंबाने शासनाने निश्चित केलेल्या पात्रता आणि कागदपत्रांच्या अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

त्यामुळे अर्ज करण्यापूर्वी पात्रता नीट तपासणे आणि आवश्यक कागदपत्रे तयार ठेवणे महत्त्वाचे आहे.

लेक लाडकी योजना – Lek Ladki Yojana:

लेक लाडकी योजना (Lek Ladki Yojana) केवळ आर्थिक मदत देण्यासाठी नाही. मुलींच्या जन्मापासून शिक्षणापर्यंत त्यांना प्रोत्साहन देणे हा या योजनेमागचा मुख्य उद्देश आहे.

शासन निर्णयानुसार योजनेची प्रमुख उद्दिष्टे पुढीलप्रमाणे आहेत:

• मुलीच्या जन्माला प्रोत्साहन देणे.
• मुलींचा जन्मदर वाढवणे.
• मुलींच्या शिक्षणाला चालना देणे.
• मुलींचा मृत्यूदर कमी करण्यासाठी प्रयत्न करणे.
• बालविवाह रोखण्यासाठी प्रोत्साहन देणे.
• कुपोषण कमी करण्यास मदत करणे.
• शाळाबाह्य मुलींचे प्रमाण शून्यावर आणण्यासाठी प्रोत्साहन देणे.

म्हणजेच, मुलीच्या जन्मापासून तिच्या शिक्षणापर्यंत आणि प्रौढ होईपर्यंत आर्थिक आधार देऊन तिचे सक्षमीकरण करण्याचा प्रयत्न या योजनेतून केला जातो.

लेक लाडकी योजनेत किती पैसे मिळतात?

लेक लाडकी योजना (Lek Ladki Yojana) अंतर्गत पात्र मुलीला विविध टप्प्यांवर मिळून एकूण ₹1,01,000 पर्यंत लाभ देण्यात येतो.

ही रक्कम खालील शासन निर्णयात स्पष्टपणे नमूद करण्यात आली आहे.

₹1,01,000 चा लाभ कसा मिळेल?

लाभ टप्प्याटप्प्याने दिला जातो. त्यामुळे पात्रता पूर्ण झाली म्हणून संपूर्ण ₹1,01,000 रक्कम लगेच खात्यात जमा होत नाही.

प्रत्येक टप्प्यावर संबंधित अटी पूर्ण झाल्यानंतर लाभ देण्याची प्रक्रिया केली जाते.

अंतिम ₹75,000 लाभासाठी मुलीचे वय 18 वर्षे पूर्ण झालेले असणे तसेच शासनाने निश्चित केलेल्या इतर अटींची पूर्तता असणे आवश्यक आहे.

लेक लाडकी योजना पात्रता

लेक लाडकी योजना (Lek Ladki Yojana) पात्रता समजून घेणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे. शासन निर्णयानुसार खालील प्रमुख अटी लागू आहेत.

कोणत्या मुलींना योजना लागू आहे?

• मुलीचा जन्म 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर झालेला असावा.
• योजना पिवळे किंवा केशरी शिधापत्रिका असलेल्या कुटुंबांसाठी लागू आहे.
• एका कुटुंबातील एक किंवा दोन मुलींना, शासन निर्णयातील अटींच्या अधीन राहून, लाभ मिळू शकतो.
• एका मुलगा आणि एका मुलगी असल्यास मुलीलाही योजनेचा लाभ लागू होऊ शकतो.

महाराष्ट्राचा रहिवासी असणे आवश्यक

लाभार्थी कुटुंब महाराष्ट्र राज्याचे रहिवासी असणे आवश्यक आहे. तसेच लाभार्थीचे बँक खाते महाराष्ट्र राज्यात असणे आवश्यक असल्याचे शासन निर्णयात नमूद आहे.

उत्पन्नाची अट

कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹1 लाखापेक्षा जास्त नसावे, अशी अट मूळ शासन निर्णयात नमूद आहे. यासाठी तहसीलदार किंवा सक्षम अधिकाऱ्याचा उत्पन्नाचा दाखला आवश्यक आहे.

अनेकांना माहित नसलेले नियम

योजनेत काही परिस्थितींमध्ये अतिरिक्त अटी लागू होतात.

उदाहरणार्थ, पहिल्या अपत्यासाठी तिसऱ्या टप्प्याचा आणि दुसऱ्या अपत्यासाठी दुसऱ्या टप्प्याचा लाभ घेताना कुटुंब नियोजन प्रमाणपत्र सादर करण्याची अट शासन निर्णयात नमूद आहे.

तसेच दुसऱ्या प्रसुतीमध्ये जुळी मुले जन्माला आल्यास मुलगी किंवा दोन्ही मुलींना योजनेचा लाभ मिळण्याची तरतूद आहे; त्यासाठी संबंधित कुटुंब नियोजनाची अटही लागू आहे.

अंतिम लाभासाठी मुलीचा विवाह झालेला नसणे आवश्यक आहे. त्यासाठी अविवाहित असल्याबाबत स्वयंघोषणापत्राची तरतूद आहे.

लेक लाडकी योजना कागदपत्रे

अर्ज करताना आवश्यक कागदपत्रे पूर्ण असणे महत्त्वाचे आहे. शासन निर्णयातील यादीप्रमाणे प्रमुख कागदपत्रे पुढीलप्रमाणे आहेत:

• मुलीचा जन्म दाखला

• कुटुंब प्रमुखाचा उत्पन्नाचा दाखला

• मुलीचे आधार कार्ड

• आई/वडिलांचे आधार कार्ड

• बँकेच्या पासबुकच्या पहिल्या पानाची प्रत

• पिवळे किंवा केशरी रेशन कार्डाची प्रमाणित प्रत

• संबंधित टप्प्यावर आवश्यक असल्यास मतदान ओळखपत्र

• शाळेचे Bonafide प्रमाणपत्र

• आवश्यकतेनुसार कुटुंब नियोजन शस्त्रक्रिया प्रमाणपत्र

• अंतिम लाभासाठी अविवाहित असल्याचे स्वयंघोषणापत्र.

अर्जाच्या नमुन्यातही जन्म दाखला, उत्पन्नाचा दाखला, आधार, पालकांचे आधार, बँक पासबुक, रेशन कार्ड आणि शिक्षणाशी संबंधित कागदपत्रांचा उल्लेख आहे.

कागदपत्रांमध्ये चूक झाल्यास काय?

अर्ज अपूर्ण असल्यास किंवा आवश्यक प्रमाणपत्रे जोडलेली नसल्यास अर्जदाराला पूर्तता करण्यासाठी कळवण्याची प्रक्रिया शासन निर्णयात आहे.

अपूर्ण अर्जाबाबत अर्जदाराला लेखी कळवून कागदपत्रांची पूर्तता करण्याची संधी देण्याची तरतूद आहे. म्हणून अर्ज घाईने भरून देण्यापेक्षा कागदपत्रांची एकदा पूर्ण तपासणी करणे फायदेशीर ठरते.

लेक लाडकी योजना ऑनलाइन अर्ज कसा करायचा?

योजनेच्या मूळ शासन निर्णयात अर्ज प्रक्रिया अंगणवाडी सेविकेपासून सुरू करण्याची तरतूद आहे. मुलीच्या जन्माची स्थानिक स्वराज्य संस्थेत नोंदणी केल्यानंतर आवश्यक कागदपत्रांसह विहित नमुन्यात अर्ज संबंधित अंगणवाडी सेविकेकडे सादर करण्याची प्रक्रिया दिली आहे.

नवीन अपडेट काय आहे?

उपलब्ध अधिकृत अद्ययावत माहितीनुसार अर्ज प्रक्रिया अधिक सुलभ करण्याची माहिती देण्यात आली आहे. पात्र पालकांना ‘आपले सरकार’ पोर्टलद्वारे थेट ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा देण्याची माहिती देण्यात आली आहे.

नवीन प्रक्रियेत आधार क्रमांकाच्या आधारे काही माहिती Auto Fetch होणे, लाभार्थी तसेच माता-पित्यांची e-KYC होणे आणि वारंवार कागदपत्रे सादर करण्याची गरज कमी होणे याबाबत माहिती देण्यात आली आहे.

लेक लाडकी योजनेचे पैसे कसे मिळतात?

योजनेतील लाभ DBT म्हणजेच Direct Benefit Transfer पद्धतीने लाभार्थ्याच्या खात्यात जमा करण्याची तरतूद शासन निर्णयात आहे.

यामुळे पात्र लाभार्थ्याला संबंधित टप्प्याचा लाभ थेट बँक खात्यात मिळण्याची व्यवस्था करण्यात आली आहे.

मूळ GR मध्ये लाभार्थी आणि आईचे संयुक्त बँक खाते उघडण्याची अट नमूद आहे. आईचे निधन झाले असल्यास लाभार्थी आणि वडिलांचे संयुक्त खाते उघडण्याची तरतूद आहे.

अर्ज प्रक्रियेत सुलभीकरण

पालकांसाठी ही महत्त्वाची माहिती आहे. अद्ययावत उपलब्ध माहितीनुसार, पात्र लाभार्थ्यांपर्यंत योजना अधिक वेगाने पोहोचावी यासाठी अर्ज प्रक्रिया सुलभ करण्यात आली आहे. ‘आपले सरकार’ पोर्टलद्वारे ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा, आधार क्रमांकावर आधारित माहिती आणि e-KYC यामुळे कागदपत्रांची पुनरावृत्ती कमी करण्याचा प्रयत्न करण्यात आला आहे.

तसेच उपलब्ध अधिकृत माहितीनुसार, 1 एप्रिल 2023 पासून पात्र लाभार्थ्यांना 15 ऑगस्ट 2027 पर्यंत अर्ज करण्याची संधी देण्यात आली असल्याचे नमूद आहे. त्यानंतर पोर्टलवर नोंदणी होणाऱ्या नवीन प्रकरणांसाठी मुलीच्या जन्मानंतर एका वर्षाच्या आत अर्ज करण्याची अट लागू होणार असल्याचे त्यात सांगण्यात आले आहे.

महत्त्वाचे: ऑनलाइन अर्जाच्या उपलब्धतेमध्ये किंवा अंतिम तारखेत पुढे शासनाकडून बदल झाल्यास नवीन अधिकृत सूचना अंतिम मानावी.

लेक लाडकी योजनेचे फायदे

या योजनेचा सर्वात मोठा फायदा म्हणजे मुलीच्या शिक्षणाच्या महत्त्वाच्या टप्प्यांवर आर्थिक मदत मिळते.

यामुळे:

• मुलीच्या जन्माला प्रोत्साहन मिळते.
• शिक्षणासाठी आर्थिक मदत मिळते.
• शाळा सोडण्याचे प्रमाण कमी करण्यास मदत होऊ शकते.
• बालविवाह रोखण्याच्या उद्दिष्टाला हातभार लागतो.
• मुलीच्या भविष्यासाठी आर्थिक आधार निर्माण होतो.
• 18 वर्षांनंतर मिळणारी ₹75,000 रक्कम पुढील शिक्षण किंवा इतर गरजांसाठी उपयोगी ठरू शकते.

मात्र ही रक्कम मिळण्यासाठी संबंधित टप्प्याच्या सर्व पात्रता व अटी पूर्ण करणे आवश्यक आहे.

लेक लाडकी योजना: वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. लेक लाडकी योजना कोणत्या राज्याची आहे?

ही महाराष्ट्र शासनाच्या महिला व बाल विकास विभागामार्फत राबविण्यात येणारी योजना आहे.

2. लेक लाडकी योजनेत किती पैसे मिळतात?

पात्र लाभार्थी मुलीला विविध टप्प्यांत मिळून एकूण ₹1,01,000 पर्यंत लाभ मिळतो.

3. लेक लाडकी योजना कधीपासून सुरू झाली?

योजना 1 एप्रिल 2023 पासून लागू करण्यात आली. शासन निर्णय 30 ऑक्टोबर 2023 रोजी जारी करण्यात आला.

4. कोणत्या रेशन कार्डधारकांना लाभ मिळतो?

मूळ शासन निर्णयानुसार पिवळे आणि केशरी शिधापत्रिकाधारक कुटुंबांसाठी योजना लागू आहे.

5. कुटुंबाचे उत्पन्न किती असावे?

मूळ GR नुसार कुटुंबाचे वार्षिक उत्पन्न ₹1 लाखापेक्षा जास्त नसावे.

6. मुलीचा जन्म कधी झालेला असावा?

योजनेच्या मूळ अटीनुसार मुलीचा जन्म 1 एप्रिल 2023 रोजी किंवा त्यानंतर झालेला असावा.

7. 18 वर्षांनंतर किती पैसे मिळतात?

मुलगी 18 वर्षांची झाल्यानंतर अंतिम टप्प्यात ₹75,000 लाभाची तरतूद आहे.

8. संपूर्ण ₹1,01,000 एकाच वेळी मिळतात का?

नाही. लाभ वेगवेगळ्या टप्प्यांमध्ये दिला जातो.

9. पैसे खात्यात कसे जमा होतात?

शासन निर्णयानुसार लाभ DBT पद्धतीने थेट लाभार्थ्याच्या खात्यात जमा करण्याची तरतूद आहे.

10. लेक लाडकी योजनेसाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

जन्म दाखला, उत्पन्नाचा दाखला, आधार कार्ड, पालकांचे आधार, बँक पासबुक, रेशन कार्ड, संबंधित टप्प्याचे शैक्षणिक प्रमाणपत्र आणि लागू असल्यास इतर कागदपत्रे आवश्यक आहेत.

11. ऑनलाइन अर्ज करता येतो का?

उपलब्ध अद्ययावत अधिकृत माहितीनुसार पात्र पालकांना ‘आपले सरकार’ पोर्टलद्वारे ऑनलाइन अर्ज करण्याची सुविधा देण्यात आली आहे.

12. पुढील प्रत्येक टप्प्यासाठी पुन्हा अर्ज करावा लागतो का?

नवीन सुलभ प्रक्रियेबाबतच्या उपलब्ध माहितीनुसार पुढील टप्प्यांसाठी पुन्हा अर्ज करण्याची गरज राहणार नाही, अशी माहिती देण्यात आली आहे.

13. 2027 पर्यंत अर्ज करता येईल का?

उपलब्ध अद्ययावत माहितीनुसार, 1 एप्रिल 2023 पासून पात्र लाभार्थ्यांना 15 ऑगस्ट 2027 पर्यंत अर्ज करता येणार असल्याचे नमूद आहे.

14. मुलीचा विवाह झालेला असल्यास अंतिम लाभ मिळेल का?

मूळ शासन निर्णयानुसार अंतिम लाभासाठी मुलगी अविवाहित असणे आवश्यक आहे आणि त्याबाबत स्वयंघोषणापत्राची तरतूद आहे.

लेक लाडकी योजनेबाबत शासन निर्णय व अर्ज नमुना:

लेक लाडकी (Lek Ladki Yojana) योजनेबाबत शासन निर्णय व अर्ज नमुना डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.

या लेखात, आम्ही लेक लाडकी योजना (Lek Ladki Yojana) विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

खालील लेख देखील वाचा !

1. सुकन्या समृद्धि योजना (Sukanya Samriddhi Account)
2. “माझी कन्या भाग्यश्री” सुधारित नवीन योजना
3. प्रधानमंत्री मातृवंदना योजना – गर्भवती महिलांसाठी आरोग्य आणि आर्थिक आधार!
4. राणी दुर्गावती योजनेतून या महिलांना मिळणार ₹7.5 लाखांपर्यंत मदत! संपूर्ण माहिती येथे वाचा!
5. लक्ष्मी मुक्ती योजना : महिलांना 7/12 वर सहहिस्सेदार म्हणून नोंद करण्याची तरतुद!
6. एलआयसी विमा सखी योजना – महिलांना मिळणार ७ हजार रुपये महिना !
7. उद्योगिनी योजनेतून महिलांना व्यवसायासाठी बिनव्याजी कर्ज व 30% अनुदान !

वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.

आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी येथे क्लिक करा !!