शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांचे मानधन किती? नवीन दर व शासन निर्णय!

राज्यातील खाजगी अनुदानित शाळांमधील शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांचे मानधन (Shikshaketar Karmachari Manadhan) वाढविण्याबाबत महाराष्ट्र शासनाने महत्त्वाचा शासन निर्णय जारी केला आहे. शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने 7 फेब्रुवारी 2023 रोजी काढलेल्या या निर्णयानुसार नव्याने नियुक्त होणाऱ्या शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांना त्यांच्या पहिल्या तीन वर्षांसाठी सुधारित मानधन देण्यास मान्यता देण्यात आली आहे.

या निर्णयानुसार ग्रंथपालाला ₹14,000, प्रयोगशाळा सहायकाला ₹12,000, कनिष्ठ लिपिकाला ₹10,000, तर शासन निर्णयातील विशिष्ट अटी पूर्ण करणाऱ्या चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्याला ₹8,000 मानधन मिळू शकते. हे सुधारित मानधन 1 जानेवारी 2023 पासून लागू करण्यात आले आहे.
मात्र एक महत्त्वाची बाब लक्षात घेणे आवश्यक आहे. हा निर्णय 7 फेब्रुवारी 2023 रोजीचा शासन निर्णय आहे. त्यामुळे याला 2026 मधील नवीन मानधनवाढ म्हणून समजणे योग्य नाही. खाली या शासन निर्णयातील संपूर्ण माहिती सोप्या भाषेत जाणून घेऊया.

शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांचे मानधन वाढीबाबत शासन निर्णय काय सांगतो? (Shikshaketar Karmachari Manadhan)

महाराष्ट्र शासनाच्या शालेय शिक्षण व क्रीडा विभागाने राज्यातील खाजगी अनुदानित शाळांमध्ये नव्याने नियुक्त होणाऱ्या शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांच्या (Shikshaketar Karmachari Manadhan) मानधनाबाबत हा निर्णय घेतला.

यापूर्वी 25 नोव्हेंबर 2005 च्या शासन निर्णयानुसार शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांना पहिल्या तीन वर्षांसाठी मानधन तत्त्वावर नियुक्ती देण्यात येत होती. त्या वेळी विविध पदांसाठी तुलनेने कमी मानधन निश्चित करण्यात आले होते.

2005 नंतर या मानधनात वाढ करण्यात आलेली नव्हती. दरम्यानच्या काळात नियमित शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांच्या वेतनात 7 व्या वेतन आयोगानुसार वाढ झाली तसेच महागाईमध्येही वाढ झाली. या पार्श्वभूमीवर शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांच्या मानधनात (Shikshaketar Karmachari Manadhan) सुधारणा करण्याचा विषय शासनाच्या विचाराधीन होता.

त्यानंतर शासनाने सुधारित मानधनाचे दर मंजूर केले.

कोणत्या शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांना वाढीव मानधन मिळणार?

शासन निर्णयात चार प्रकारच्या पदांसाठी मानधन निश्चित करण्यात आले आहे.

वरील दर शासन निर्णयातील तक्त्यानुसार आहेत. हे मानधन संबंधित कर्मचाऱ्यांच्या प्रथम नियुक्तीपासून पहिल्या तीन वर्षांसाठी देण्यास शासनाने मान्यता दिली आहे.

ग्रंथपाल – ₹14,000

शासन निर्णयानुसार नव्याने नियुक्त होणाऱ्या पात्र ग्रंथपालासाठी पहिल्या तीन वर्षांच्या कालावधीत ₹14,000 मानधन निश्चित करण्यात आले आहे.

प्रयोगशाळा सहायक – ₹12,000

प्रयोगशाळेत सहाय्यक म्हणून नियुक्त होणाऱ्या पात्र शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यास ₹12,000 मानधन देण्यात येणार आहे.

कनिष्ठ लिपिक – ₹10,000

कनिष्ठ लिपिक पदासाठी सुधारित मानधन ₹10,000 करण्यात आले आहे.

चतुर्थ श्रेणी कर्मचारी – ₹8,000

चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांसाठी या निर्णयात विशेष अटी आहेत. त्यामुळे प्रत्येक चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्याला सरसकट ₹8,000 मानधन लागू होते, असा अर्थ घेता येणार नाही. याबाबत शासन निर्णयातील पात्रता आणि नियुक्तीची परिस्थिती पाहणे आवश्यक आहे.

शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांचे मानधन किती वर्षांसाठी आहे?

या शासन निर्णयातील सुधारित मानधन प्रथम नियुक्तीपासून पहिल्या तीन वर्षांसाठी लागू आहे.

म्हणजे हा निर्णय सर्व कर्मचाऱ्यांच्या कायमस्वरूपी वेतनश्रेणीबाबत नसून, शासन निर्णयात नमूद केलेल्या कालावधीतील मानधनाबाबत आहे.

त्यामुळे “₹14,000, ₹12,000 किंवा ₹10,000 हे कायमस्वरूपी मासिक वेतन आहे” असा अर्थ काढणे योग्य ठरणार नाही.

वाढीव मानधन कधीपासून लागू झाले?

शासन निर्णयानुसार सुधारित मानधन 1 जानेवारी 2023 पासून लागू करण्यात आले आहे.

या मानधनासाठी होणारा खर्च मंजूर अनुदानातून भागविण्याचेही शासन निर्णयात नमूद करण्यात आले आहे.

म्हणजेच शासन निर्णय 7 फेब्रुवारी 2023 रोजी जारी झाला असला तरी त्यातील मानधन 1 जानेवारी 2023 पासून लागू करण्यात आले आहे.

चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांसाठी कोणत्या अटी आहेत?

चतुर्थ श्रेणी पदाबाबत शासन निर्णयात विशेष पार्श्वभूमी आणि अटी देण्यात आल्या आहेत.

11 डिसेंबर 2020 च्या शासन निर्णयानुसार चतुर्थ श्रेणी कर्मचारी नियत वयोमानानुसार सेवानिवृत्त झाल्यानंतर संबंधित पद व्यपगत करण्याचा निर्णय घेण्यात आला होता. त्यानुसार शाळांना चतुर्थ श्रेणी पदाऐवजी शिपाई भत्ता लागू करण्यात आला.

मात्र अनुकंपा तत्त्वावर नियुक्त होणाऱ्या चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांना नियमित वेतनश्रेणी लागू होत असल्याने, अशा प्रकारे चतुर्थ श्रेणी पदावर नियुक्त होणाऱ्या कर्मचाऱ्यांना तक्त्यातील ₹8,000 मानधन लागू असल्याचे शासन निर्णयात नमूद आहे.

याशिवाय 11 डिसेंबर 2020 पूर्वी चतुर्थ श्रेणी संवर्गातील सेवक पदावर नियुक्त झालेले आणि ज्यांचा तीन वर्षांचा कालावधी अद्याप पूर्ण झालेला नाही, अशा कर्मचाऱ्यांनाही हे मानधन अनुज्ञेय राहील, असे शासन निर्णयात स्पष्ट केले आहे.

त्यामुळे चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांच्या बाबतीत नियुक्तीची तारीख आणि नियुक्तीचा प्रकार महत्त्वाचा ठरतो.

पूर्वी किती मानधन मिळत होते?

या निर्णयापूर्वीच्या मानधनाचे दर 25 नोव्हेंबर 2005 च्या शासन निर्णयानुसार निश्चित करण्यात आले होते.

GR मध्ये नमूद केल्यानुसार 2005 नंतर या मानधनात वाढ करण्यात आलेली नव्हती. त्यामुळे शासनाने नवीन दर निश्चित करण्याचा निर्णय घेतला.

ग्रंथपालाच्या मानधनात ₹2,500 वरून ₹14,000, प्रयोगशाळा सहायकाच्या मानधनात ₹2,500 वरून ₹12,000 आणि कनिष्ठ लिपिकाच्या मानधनात ₹2,000 वरून ₹10,000 अशी सुधारणा करण्यात आली.

चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांसाठी पूर्वीचे ₹1,700 मानधन तक्त्यात होते; मात्र नवीन निर्णयात ₹8,000 ची तरतूद करताना वर नमूद केलेल्या विशेष अटी लागू आहेत.

या शासन निर्णयाचा कर्मचाऱ्यांना काय फायदा होणार?

दीर्घकाळ मानधनात वाढ न झाल्यामुळे नव्याने नियुक्त होणाऱ्या शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांसाठी सुधारित दर महत्त्वाचे ठरतात.

विशेषतः ग्रंथपाल, प्रयोगशाळा सहायक आणि कनिष्ठ लिपिक या पदांच्या मानधनात जुन्या दराच्या तुलनेत लक्षणीय वाढ झाली आहे.

उदाहरणार्थ, एखाद्या पात्र नव्याने नियुक्त कनिष्ठ लिपिकासाठी पूर्वीच्या ₹2,000 ऐवजी सुधारित दरानुसार ₹10,000 मानधन निश्चित करण्यात आले आहे.

त्याचप्रमाणे पात्र ग्रंथपालासाठी ₹14,000 आणि प्रयोगशाळा सहायकासाठी ₹12,000 मानधन निश्चित करण्यात आले आहे.

मात्र हे लक्षात ठेवणे आवश्यक आहे की हा शासन निर्णय पहिल्या तीन वर्षांच्या मानधनाबाबत आहे. त्यामुळे त्यानंतरची सेवा, वेतनश्रेणी किंवा इतर लाभ याबाबत स्वतंत्र नियम/आदेश लागू असू शकतात.

मानधनाबाबत महत्त्वाच्या अटी व नियम

या शासन निर्णयातील काही मुद्दे विशेष लक्षात घेणे आवश्यक आहेत.

1. पहिल्या तीन वर्षांसाठी मानधन:
सुधारित दर प्रथम नियुक्तीपासून पहिल्या तीन वर्षांसाठी लागू करण्यास मान्यता देण्यात आली आहे.

2. लागू दिनांक:
सुधारित मानधन 1 जानेवारी 2023 पासून लागू आहे.

3. खर्चाचा स्रोत:
या मानधनाचा खर्च मंजूर अनुदानातून भागविण्याचे शासन निर्णयात नमूद आहे.

4. चतुर्थ श्रेणी पदासाठी विशेष अट:
चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांसाठी नियुक्तीचा प्रकार आणि संबंधित शासन निर्णयातील अटी महत्त्वाच्या आहेत.

5. जुने आणि नवीन दर:
2005 मध्ये निश्चित झालेले मानधन दीर्घकाळ अपरिवर्तित राहिल्यानंतर नवीन दर मंजूर करण्यात आले.

वाचकांचे सामान्य प्रश्न – FAQ

1. शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांचे मानधन किती आहे?

शासन निर्णयानुसार पहिल्या तीन वर्षांसाठी पदानुसार मानधन ₹8,000 ते ₹14,000 दरम्यान आहे. ग्रंथपाल ₹14,000, प्रयोगशाळा सहायक ₹12,000, कनिष्ठ लिपिक ₹10,000 आणि विशिष्ट अटींनुसार चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यास ₹8,000 मानधन आहे.

2. ग्रंथपालाला किती मानधन मिळते?

या शासन निर्णयानुसार पात्र नव्याने नियुक्त ग्रंथपालासाठी पहिल्या तीन वर्षांसाठी ₹14,000 मानधन मंजूर आहे.

3. प्रयोगशाळा सहायकाचे मानधन किती आहे?

प्रयोगशाळा सहायकासाठी सुधारित मानधन ₹12,000 आहे.

4. कनिष्ठ लिपिकाचे मानधन किती आहे?

कनिष्ठ लिपिकासाठी पहिल्या तीन वर्षांसाठी ₹10,000 मानधन निश्चित करण्यात आले आहे.

5. चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांना ₹8,000 मानधन कोणत्या परिस्थितीत मिळते?

शासन निर्णयानुसार चतुर्थ श्रेणी पदाबाबत विशेष अटी आहेत. विशेषतः अनुकंपा तत्त्वावर नियुक्त होणाऱ्या चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांना ही तरतूद लागू आहे. तसेच 11 डिसेंबर 2020 पूर्वी नियुक्त झालेल्या आणि तीन वर्षांचा कालावधी पूर्ण न झालेल्या संबंधित कर्मचाऱ्यांनाही हे मानधन (Shikshaketar Karmachari Manadhan) अनुज्ञेय आहे.

6. वाढीव मानधन कधीपासून लागू झाले?

सुधारित मानधन 1 जानेवारी 2023 पासून लागू करण्यात आले आहे.

7. हे मानधन किती वर्षांसाठी आहे?

शासन निर्णयानुसार सुधारित मानधन प्रथम नियुक्तीपासून पहिल्या तीन वर्षांसाठी आहे.

राज्यातील खाजगी अनुदानित शाळांमध्ये नव्याने नियुक्त होणाऱ्या शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांच्या मानधनात (Shikshaketar Karmachari Manadhan) सुधारणा करण्याचा निर्णय महाराष्ट्र शासनाने 7 फेब्रुवारी 2023 रोजी घेतला. या निर्णयामुळे ग्रंथपाल, प्रयोगशाळा सहायक आणि कनिष्ठ लिपिक यांसारख्या पदांसाठी पहिल्या तीन वर्षांच्या कालावधीतील मानधनात (Shikshaketar Karmachari Manadhan) मोठी सुधारणा झाली.

विशेष म्हणजे हे सुधारित मानधन 1 जानेवारी 2023 पासून लागू करण्यात आले आहे. मात्र चतुर्थ श्रेणी कर्मचाऱ्यांसाठी स्वतंत्र अटी असल्याने प्रत्येक प्रकरणात नियुक्तीचा प्रकार आणि संबंधित शासन निर्णयातील तरतुदी तपासणे आवश्यक आहे.

महत्त्वाची सूचना

वरील माहिती महाराष्ट्र शासनाच्या 7 फेब्रुवारी 2023 रोजीच्या शासन निर्णयावर आधारित आहे. मानधन (Shikshaketar Karmachari Manadhan), पात्रता, नियुक्तीची अट किंवा संबंधित सेवाशर्तींबाबत अंतिम निर्णय घेताना संबंधित अधिकृत शासन निर्णय, शिक्षण विभागाचे नंतरचे आदेश/परिपत्रक आणि सक्षम प्राधिकाऱ्याच्या सूचनांची पडताळणी करावी.

शालेय शिक्षण व क्रीडा विभाग शासन निर्णय : राज्यातील खाजगी अनुदानित शाळांमधील शिक्षकेत्तर कर्मचाऱ्यांना वाढीव मानधन (Shikshaketar Karmachari Manadhan) लागू करणेबाबत शासन निर्णय पाहण्यासाठी इथे क्लीक करा.

पुढील लेख देखील वाचा!

1. ग्राम रोजगार सेवकांच्या मानधनात वाढ !
2. सरपंच व उपसरपंचांचे मानधन दुप्पट; शासन निर्णय जारी !
3. गट प्रवर्तकांच्या मानधनात वाढ !
4. पोलीस पाटलांच्या मानधनात भरीव वाढ, आता मिळणार महिन्याला १५ हजार !

वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.

आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी इथे क्लिक करा !!