दुष्काळ जाहीर 2026: 265 तालुक्यांत पंचनामे सुरू; शेतकऱ्यांना 12 सवलती!
दुष्काळ जाहीर 2026 (Dushkal Jahir 2026) संदर्भात महाराष्ट्रातील शेतकरी आणि ग्रामीण भागासाठी महत्त्वाचा शासन निर्णय समोर आला आहे. खरीप हंगाम 2026 मधील परिस्थितीचा आढावा घेतल्यानंतर राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये Trigger-1 (प्रथम कळ) लागू झाल्याचे शासन निर्णयात नमूद करण्यात आले आहे. या पार्श्वभूमीवर संबंधित 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळी (Dushkal Jahir 2026) परिस्थिती जाहीर करून विविध उपाययोजना आणि सवलती लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
महाराष्ट्र शासनाच्या मदत व पुनर्वसन विभागाने 25 सप्टेंबर 2026 रोजी हा शासन निर्णय जारी केला आहे. संबंधित तालुक्यांमध्ये पंचनाम्याची कार्यवाही सुरू करण्याचे निर्देश जिल्हाधिकाऱ्यांना देण्यात आले असून, पीक परिस्थितीचा अहवाल छायाचित्रे आणि GPS coordinatesसह शासनाकडे सादर करण्याचेही निर्देश आहेत.
या निर्णयामुळे जमीन महसूल, पीक कर्ज, शेतीशी संबंधित कर्जाची वसुली, कृषी पंपाचे वीजबिल, विद्यार्थ्यांचे परीक्षा शुल्क, रोजगार हमीची कामे, पिण्याचे पाणी आणि जनावरांचा चारा अशा विविध बाबींमध्ये उपाययोजना लागू होणार आहेत.
दुष्काळ जाहीर 2026 – Dushkal Jahir 2026:
महाराष्ट्र शासनाच्या 25 सप्टेंबर 2026 रोजीच्या निर्णयानुसार खरीप हंगाम 2026 मधील परिस्थितीचा विचार करण्यात आला. जूनपासून झालेला पाऊस आणि इतर संबंधित घटकांमुळे राज्यातील 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळी (Dushkal Jahir 2026) परिस्थिती असल्याचे कृषी आयुक्तांच्या अहवालावरून दिसून आल्याचे शासनाने नमूद केले आहे.
या 265 तालुक्यांमध्ये Trigger-1 म्हणजे प्रथम कळ लागू झाल्यामुळे दुष्काळी (Dushkal Jahir 2026) परिस्थितीच्या अनुषंगाने आवश्यक उपाययोजना लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
महत्त्वाचे म्हणजे, हा निर्णय केवळ शेतपिकांपुरता मर्यादित नाही. संबंधित भागातील शेती, कर्ज, वीज, पिण्याचे पाणी, जनावरे, रोजगार आणि विद्यार्थ्यांशी संबंधित विविध बाबींचा विचार करून उपाययोजना निश्चित करण्यात आल्या आहेत.
महाराष्ट्रातील 265 तालुक्यांमध्ये Trigger-1 का लागू झाला?
शासन निर्णयात दिलेल्या माहितीनुसार, खरीप हंगाम 2026 मध्ये जूनपासून झालेला पाऊस आणि इतर घटकांचा परिणाम काही तालुक्यांमध्ये दिसून आला. कृषी आयुक्तांच्या अहवालाच्या आधारे संबंधित 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळी (Dushkal Jahir 2026) परिस्थिती असल्याचे शासनाच्या निदर्शनास आले.
यामुळे या तालुक्यांमध्ये Trigger-1 लागू करण्यात आला असून पुढील कार्यवाही म्हणून पीक परिस्थितीचे सर्वेक्षण आणि पंचनामे करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
शासनाच्या निर्णयानुसार जिल्हाधिकाऱ्यांनी पंचनाम्याची कार्यवाही तात्काळ सुरू करायची आहे. सर्वेक्षण केलेल्या क्षेत्रातील पिकांची परिस्थिती दर्शविणारी छायाचित्रे आणि GPS coordinates संकलित करून पीक परिस्थितीचा अहवाल कृषी आयुक्तांमार्फत शासनाकडे सादर करण्याचे निर्देश आहेत.
Trigger-1 म्हणजे काय?
सोप्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, Trigger-1 म्हणजे दुष्काळी (Dushkal Jahir 2026) परिस्थितीचे मूल्यांकन करताना लागू होणारी ‘प्रथम कळ’ होय.
महाराष्ट्रात दुष्काळी (Dushkal Jahir 2026) परिस्थितीचे मूल्यांकन करण्यासाठी शासनाने ठरविलेल्या पद्धतीनुसार विविध घटकांचा विचार केला जातो. शासनाच्या जुन्या दुष्काळ मूल्यांकन पद्धतीमध्येही Trigger पद्धतीचा वापर करण्यात आला आहे.
या शासन निर्णयात खरीप हंगाम 2026 साठी 265 तालुक्यांमध्ये Trigger-1 लागू झाल्याचे नमूद करण्यात आले आहे. त्यामुळे संबंधित तालुक्यांमध्ये पुढील प्रशासकीय कार्यवाही आणि दुष्काळाशी संबंधित उपाययोजना लागू करण्यात आल्या आहेत.
दुष्काळग्रस्त 265 तालुक्यांची जिल्हानिहाय यादी
खालील यादी जोडलेल्या शासन निर्णयाच्या परिशिष्ट-1 मधील माहितीनुसार आहे.
| क्र. | जिल्हा | Trigger-1 लागू झालेले तालुके | संख्या |
|---|---|---|---|
| 1 | ठाणे | निरंक | 0 |
| 2 | पालघर | निरंक | 0 |
| 3 | रायगड | श्रीवर्धन | 1 |
| 4 | रत्नागिरी | रत्नागिरी, संगमेश्वर, राजापूर | 3 |
| 5 | सिंधुदुर्ग | सावंतवाडी, दोडामार्ग, कणकवली, कुडाळ, वैभववाडी, मालवण, देवगड, वेंगुर्ला | 8 |
| 6 | नाशिक | मालेगाव, बागलाण, कळवण, नांदगाव, सुरगणा, इगतपुरी, पेठ, सिन्नर, येवला, देवळा | 10 |
| 7 | धुळे | धुळे, साक्री, शिंदखेडा, शिरपूर | 4 |
| 8 | जळगाव | एरंडोल, पारोळा, चोपडा, पाचोरा, जामनेर, जळगाव, भडगाव, अमळनेर, रावेर, चाळीसगाव, भुसावळ, बोदवड, मुक्ताईनगर, यावल, पाचोरा* | 15 |
| 9 | नंदुरबार | अक्कलकुवा, नवादा, नंदुरबार, नवापूर, तळोदा, अक्राणी | 6 |
| 10 | अहिल्यानगर | नगर, पारनेर, श्रीगोंदा, कर्जत, जामखेड, नेवासा, पाथर्डी, नेवासा, राहुरी, संगमनेर, अकोले, कोपरगाव, श्रीरामपूर, राहाता | 14 |
| 11 | पुणे | भोर, वेल्हा, खेड, शिरूर, बारामती, इंदापूर, दौंड, पुरंदर | 8 |
| 12 | सोलापूर | उत्तर सोलापूर, दक्षिण सोलापूर, बार्शी, अक्कलकोट, मोहोळ, माढा, करमाळा, पंढरपूर, सांगोला, माळशिरस, मंगळवेढा | 11 |
| 13 | सांगली | मिरज, आटपाडी, जत, कवठेमहांकाळ | 4 |
| 14 | सातारा | सातारा, खटाव, माण, फलटण, खंडाळा, महाबळेश्वर | 6 |
| 15 | कोल्हापूर | पन्हाळा, राधानगरी, गगनबावडा, भुदरगड, आजरा, चंदगड | 6 |
| 16 | छत्रपती संभाजीनगर | छत्रपती संभाजीनगर, कन्नड, सोयगाव, पैठण, वैजापूर, गंगापूर, खुलताबाद, सिल्लोड, फुलंब्री | 9 |
| 17 | जालना | बदनापूर, घनसावंगी, अंबड, जालना, परतूर, मंठा, भोकरदन, जाफराबाद | 8 |
| 18 | बीड | बीड, गेवराई, माजलगाव, केज, आंबेजोगाई, परळी, आष्टी, पाटोदा, शिरूर कासार, धारूर, वडवणी | 11 |
| 19 | लातूर | लातूर, औसा, अहमदपूर, निलंगा, उदगीर, चाकूर, रेणापूर, निलंगा/अहमदपूर*, देवणी, जळकोट | 10 |
| 20 | धाराशिव | धाराशिव, कळंब, भूम, वाशी, तुळजापूर, लोहारा, परंडा, उमरगा | 8 |
| 21 | नांदेड | नांदेड, बिलोली, कंधार, लोहा, हदगाव, भोकर, देगलूर, किनवट, हिमायतनगर, माहूर, धर्माबाद, उमरी, अर्धापूर, नायगाव | 14 |
| 22 | परभणी | पूर्णा, पालम, परभणी, सोनपेठ, जिंतूर, गंगाखेड, सेलू, मानवत, पाथरी | 9 |
| 23 | हिंगोली | हिंगोली, औंढा नागनाथ, कळमनुरी, सेनगाव, वसमत | 5 |
| 24 | बुलढाणा | जळगाव जामोद, संग्रामपूर, चिखली, देऊळगावराजा, मेहकर, बुलढाणा, सिंदखेडराजा, लोणार, खामगाव, शेगाव, मलकापूर, मोताळा, नांदुरा | 13 |
| 25 | अमरावती | अमरावती, भातकुली, चांदूर रेल्वे, नांदगाव खं., धामणगाव रेल्वे, अचलपूर, अंजनगावसुर्जी, तिवसा, धारणी, चिखलदरा, वरुड, मोर्शी, चांदूरबाजार, दर्यापूर | 14 |
| 26 | अकोला | अकोट, अकोला, पातूर, तेल्हारा, मूर्तिजापूर, बाळापूर, बार्शीटाकळी | 7 |
| 27 | वाशिम | वाशिम, रिसोड, मालेगाव, मंगरुळपीर, कारंजा, मानोरा | 6 |
| 28 | यवतमाळ | यवतमाळ, बाभूळगाव, कळंब, दारव्हा, दिग्रस, आर्णी, नेर, पुसद, उमरखेड, महागाव, वणी, मारेगाव, झरी-जामणी, केळापूर, घाटंजी, राळेगाव | 16 |
| 29 | वर्धा | वर्धा, सेलू, देवळी, आर्वी, समुद्रपूर, हिंगणघाट, आष्टी | 7 |
| 30 | नागपूर | नागपूर, कामठी, सावनेर, पारशिवनी, मौदा, भिवापूर, कळमेश्वर, काटोल, रामटेक, हिंगणा, उमरेड, कुही, नरखेड, नागपूर शहर | 14 |
| 31 | भंडारा | भंडारा, पवनी, लाखांदूर | 3 |
| 32 | गोंदिया | तिरोडा | 1 |
| 33 | चंद्रपूर | चंद्रपूर, भद्रावती, गोंडपिंपरी, राजुरा, कोरपना, मूल, वरोरा, सावली, चिमूर, नागभीड, सिंदेवाही, पोंभुर्णा | 12 |
| 34 | गडचिरोली | गडचिरोली, चामोर्शी | 2 |
| एकूण | महाराष्ट्र | Trigger-1 लागू झालेले तालुके | 265 |
दुष्काळ जाहीर झाल्यानंतर शेतकऱ्यांना कोणत्या सवलती मिळणार?
शासन निर्णयात संबंधित 265 तालुक्यांसाठी एकूण 12 उपाययोजना आणि सवलती लागू करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
1. जमीन महसुलात सूट
दुष्काळग्रस्त म्हणून घोषित करण्यात आलेल्या संबंधित तालुक्यांमध्ये जमीन महसुलात सूट देण्याची उपाययोजना लागू करण्यात आली आहे.
यामुळे संबंधित भागातील शेतकरी आणि जमीनधारकांवरील महसूलाशी संबंधित आर्थिक भार कमी करण्याचा उद्देश आहे.
2. पीक कर्जाचे पुनर्गठन
दुष्काळी परिस्थितीचा शेतीच्या उत्पन्नावर परिणाम होऊ शकतो. त्यामुळे संबंधित शेतकऱ्यांच्या पीक कर्जाच्या पुनर्गठनाची तरतूद करण्यात आली आहे.
पीक कर्जाचे पुनर्गठन म्हणजे कर्जाच्या परतफेडीच्या अटींमध्ये नियमानुसार बदल करून शेतकऱ्याला कर्ज फेडण्यासाठी अधिक सुलभ व्यवस्था उपलब्ध करून देणे. मात्र प्रत्यक्ष अंमलबजावणीसाठी संबंधित बँकिंग नियम आणि पुढील सूचनांचा विचार करावा लागेल.
3. शेतीशी संबंधित कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती
शेतीशी संबंधित कर्जाच्या वसुलीला स्थगिती देण्याची उपाययोजना शासनाने नमूद केली आहे.
या निर्णयामुळे दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करणाऱ्या संबंधित भागातील शेतकऱ्यांना कर्जाच्या परतफेडीबाबत काही प्रमाणात दिलासा मिळण्याचा उद्देश आहे.
4. कृषी पंपाच्या वीजबिलात सूट
कृषी पंपाच्या चालू वीजबिलात सूट देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.
शासन निर्णयात 7.5 हॉर्सपॉवरपर्यंत क्षमतेच्या कृषी पंपांचे वीजबिल यापूर्वीच माफ करण्यात आले असल्याचे नमूद करून, त्यावरील क्षमतेच्या पंपांना सदर सूट लागू असल्याचे स्पष्ट केले आहे.
त्यामुळे या मुद्द्याबाबत शेतकऱ्यांनी आपल्या कृषी पंपाची क्षमता आणि संबंधित वीजबिलाची स्थिती तपासणे महत्त्वाचे ठरेल.
5. विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी
दुष्काळग्रस्त तालुक्यांतील शालेय आणि महाविद्यालयीन विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कात माफी देण्याची उपाययोजना लागू करण्यात आली आहे.
यामुळे दुष्काळाचा परिणाम केवळ शेतीपुरता मर्यादित न ठेवता कुटुंबातील विद्यार्थ्यांवरील आर्थिक भार कमी करण्याचाही विचार करण्यात आला आहे.
6. रोजगार हमीच्या कामांना चालना
दुष्काळाच्या काळात ग्रामीण भागात रोजगाराची गरज वाढते. त्यामुळे रोहयो अर्थात रोजगार हमी योजनेअंतर्गत कामांच्या निकषांमध्ये शिथिलता आणून जास्तीत जास्त कामे सुरू करण्याची उपाययोजना करण्यात आली आहे.
यामुळे गरजू ग्रामीण नागरिकांना स्थानिक पातळीवर रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देण्याचा प्रयत्न केला जाणार आहे.
7. पिण्याच्या पाण्यासाठी टँकरची व्यवस्था
ज्या भागात पिण्याच्या पाण्याची आवश्यकता असेल, तेथे टँकरचा वापर करून पाणीपुरवठा करण्याची व्यवस्था करण्याचा निर्णय घेण्यात आला आहे.
पाणीटंचाई निर्माण होणाऱ्या गावांमध्ये उपलब्ध पाण्याच्या परिस्थितीनुसार प्रशासनाकडून आवश्यक नियोजन केले जाणार आहे.
8. कृषी पंपाची वीज जोडणी खंडित न करण्याचा निर्णय
टंचाई जाहीर केलेल्या गावांमध्ये शेतकऱ्यांच्या शेतीच्या पंपाची वीज जोडणी खंडित न करण्याची तरतूद शासन निर्णयात आहे.
दुष्काळी परिस्थितीत शेतीसाठी पाण्याची उपलब्धता महत्त्वाची असल्याने या उपाययोजनेचा उद्देश कृषी पंपाच्या वीजपुरवठ्याशी संबंधित अडचणी कमी करणे हा आहे.
9. अन्नधान्याची उपलब्धता
शेतीवर अवलंबून असलेल्या शेतकरी आणि मजुरांना अन्नधान्याची टंचाई भासू नये यासाठी आवश्यक व्यवस्था उभी करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
दुष्काळाचा परिणाम शेतीसोबत ग्रामीण कुटुंबांच्या उत्पन्नावरही होऊ शकतो. त्यामुळे अन्नसुरक्षेचाही या उपाययोजनांमध्ये समावेश करण्यात आला आहे.
10. जनावरांसाठी चाऱ्याची व्यवस्था
दुष्काळाचा परिणाम पशुधनावर होऊ नये यासाठी जनावरांना आवश्यक चारा उपलब्ध करून देण्याची व्यवस्था करण्याचे निर्देश आहेत.
शेतीसोबत पशुपालनावर अवलंबून असलेल्या कुटुंबांसाठी हा महत्त्वाचा भाग आहे.
11. जलसंधारणाची कामे
दुष्काळी परिस्थितीचा सामना करण्यासाठी जलसंधारणाची कामे सुरू करण्याची उपाययोजना करण्यात आली आहे.
पाण्याची उपलब्धता वाढवणे आणि भविष्यातील पाणीटंचाईचा परिणाम कमी करण्यासाठी जलसंधारणाची कामे महत्त्वाची ठरू शकतात.
12. पिण्याचे पाणी आणि जनावरांच्या पाण्याचे नियोजन
यापूर्वी जारी करण्यात आलेल्या शासन निर्देशांनुसार पिण्याचे पाणी तसेच जनावरांसाठी पाण्याचे नियोजन करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
ज्या भागात पाणीटंचाईची परिस्थिती निर्माण होईल, तेथे स्थानिक परिस्थितीनुसार प्रशासनाने आवश्यक नियोजन करणे अपेक्षित आहे.
265 तालुक्यांमध्ये पंचनामे कसे होणार?
दुष्काळ जाहीर 2026 (Dushkal Jahir 2026) संदर्भातील या निर्णयातील महत्त्वाचा भाग म्हणजे पंचनाम्याची कार्यवाही.
शासन निर्णयानुसार संबंधित 265 तालुक्यांमध्ये Trigger-1 लागू झाल्यामुळे जिल्हाधिकाऱ्यांनी पंचनाम्याची कार्यवाही तात्काळ सुरू करावी, असे निर्देश देण्यात आले आहेत.
सर्वेक्षण केलेल्या क्षेत्रातील पिकांची परिस्थिती दर्शविणारी छायाचित्रे आणि GPS coordinates संकलित करायचे आहेत. त्यानंतर पीक परिस्थितीचा अहवाल कृषी आयुक्तांमार्फत शासनाकडे सादर करण्याचे निर्देश आहेत.
म्हणजेच पीक परिस्थितीचे प्रत्यक्ष सर्वेक्षण, त्याची नोंद आणि संबंधित माहिती शासनापर्यंत पोहोचवण्याची प्रक्रिया या निर्णयात स्पष्ट करण्यात आली आहे.
पीक नुकसान भरपाई कधी मिळणार?
हा प्रश्न अनेक शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाचा आहे. मात्र या शासन निर्णयात पीक नुकसान भरपाईची ठराविक रक्कम जाहीर करण्यात आलेली नाही.
शासन निर्णयात स्पष्टपणे नमूद आहे की संबंधित 265 तालुक्यांमधील दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना शेतपिकांच्या नुकसानीबाबतची मदत विहित कार्यपद्धतीची पूर्तता केल्यानंतर स्वतंत्र शासन निर्णयाद्वारे जाहीर केली जाईल.
त्यामुळे सध्या या निर्णयाच्या आधारे एखाद्या शेतकऱ्याला किती रुपये मिळणार, पैसे कोणत्या तारखेला खात्यात जमा होणार किंवा प्रत्येक शेतकऱ्यासाठी निश्चित मदत किती असेल, असे सांगणे योग्य ठरणार नाही.
महाराष्ट्राच्या मदत व पुनर्वसन विभागाच्या अधिकृत माहितीनुसार आपत्तीग्रस्त शेतीपिकांच्या नुकसानीसाठी मदतीची स्वतंत्र प्रक्रिया अस्तित्वात आहे; मात्र या विशिष्ट 265 दुष्काळग्रस्त तालुक्यांसाठी नवीन पीकनुकसान मदतीची रक्कम स्वतंत्र शासन निर्णयातून निश्चित होणे आवश्यक आहे.
शेतकऱ्यांनी आता काय करावे?
दुष्काळ जाहीर 2026 (Dushkal Jahir 2026) अंतर्गत आपल्या तालुक्याचा समावेश आहे की नाही, हे सर्वप्रथम तपासणे महत्त्वाचे आहे.
शेतकऱ्यांनी पुढील बाबींवर लक्ष ठेवावे:
- आपल्या तालुक्याचे नाव 265 तालुक्यांच्या यादीत आहे का ते तपासा.
- आपल्या शेतातील पिकांची सद्यस्थिती आणि नुकसान असल्यास संबंधित अधिकाऱ्यांच्या सर्वेक्षण प्रक्रियेकडे लक्ष द्या.
- पंचनामा/सर्वेक्षणाबाबत स्थानिक महसूल प्रशासन किंवा कृषी विभागाकडून अधिकृत माहिती घ्या.
- पीक कर्ज पुनर्गठनाबाबत आपल्या संबंधित बँकेकडून पुढील अंमलबजावणीची माहिती घ्या.
- कृषी पंपाच्या वीजबिलाबाबत संबंधित वीज वितरण कार्यालयाकडून आपल्या कनेक्शनची स्थिती तपासा.
- पीक नुकसान भरपाईबाबत स्वतंत्र शासन निर्णय जाहीर होईपर्यंत सोशल मीडियावरील अप्रमाणित रकमेवर विश्वास ठेवू नका.
मदतीसंदर्भात अडचण असल्यास जवळच्या तहसील कार्यालयाशी संपर्क करण्याचा सल्ला महाराष्ट्राच्या मदत व पुनर्वसन विभागाच्या अधिकृत माहितीतही देण्यात आला आहे.
दुष्काळ जाहीर 2026 मध्ये तुमचा तालुका आहे का?
हा प्रश्न तपासण्यासाठी वाचकांनी वरील जिल्हानिहाय यादी पाहावी. शासन निर्णयाच्या परिशिष्ट-1 मध्ये जिल्हानिहाय Trigger-1 लागू झालेल्या तालुक्यांची नावे देण्यात आली आहेत.
उदाहरणार्थ, कोकण विभागातील रायगडमधील श्रीवर्धन, रत्नागिरीतील रत्नागिरी, संगमेश्वर आणि राजापूर, तसेच सिंधुदुर्गातील आठ तालुक्यांचा समावेश आहे. त्याचप्रमाणे राज्यातील नाशिक, पुणे, मराठवाडा, विदर्भ आणि इतर विभागांतील अनेक तालुक्यांचा यादीत समावेश करण्यात आला आहे.
पूर्ण यादी पाहताना आपल्या जिल्ह्याचे नाव शोधून त्याखाली दिलेले तालुके तपासा.
दुष्काळ जाहीर 2026: थोडक्यात काय लक्षात ठेवावे?
खरीप हंगाम 2026 मध्ये Trigger-1 लागू झालेल्या 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळी परिस्थिती जाहीर करून विविध सवलती आणि उपाययोजना लागू करण्यात आल्या आहेत.
यामध्ये जमीन महसुलातील सूट, पीक कर्जाचे पुनर्गठन, शेतीशी संबंधित कर्जाच्या वसुलीस स्थगिती, कृषी पंपाच्या वीजबिलातील सूट, विद्यार्थ्यांच्या परीक्षा शुल्कातील माफी, रोजगार हमीच्या कामांना चालना, पाणीपुरवठा, चारा आणि जलसंधारण यांसारख्या उपाययोजनांचा समावेश आहे.
यासोबतच संबंधित भागात पंचनामे सुरू करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. मात्र पीक नुकसान भरपाईची स्वतंत्र मदत अद्याप या निर्णयात निश्चित केलेली नाही. त्यासाठी स्वतंत्र शासन निर्णयाची प्रतीक्षा करावी लागेल.
मदत व पुनर्वसन विभाग शासन निर्णय: सन २०२6 च्या खरीप हंगामातील Trigger-1 (प्रथम कळ) लागू झालेल्या 265 तालुक्यांमध्ये दुष्काळ जाहीर करुन विविध उपाययोजना व सवलती लागू करणेबाबत शासन निर्णय डाउनलोड करण्यासाठी येथे क्लिक करा.
FAQ – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. दुष्काळ जाहीर 2026 (Dushkal Jahir 2026) मध्ये किती तालुक्यांचा समावेश आहे?
खरीप हंगाम 2026 मध्ये Trigger-1 लागू झालेल्या एकूण 265 तालुक्यांचा या शासन निर्णयात समावेश आहे.
2. महाराष्ट्रातील 265 दुष्काळग्रस्त तालुके कोणते?
265 तालुक्यांची जिल्हानिहाय नावे शासन निर्णयाच्या परिशिष्ट-1 मध्ये दिली आहेत. या लेखात ती जिल्हानिहाय दिली आहेत.
3. Trigger-1 म्हणजे काय?
Trigger-1 म्हणजे दुष्काळी परिस्थितीचे मूल्यांकन करताना लागू होणारी प्रथम कळ. 2026 च्या खरीप हंगामात 265 तालुक्यांमध्ये Trigger-1 लागू झाल्याचे शासन निर्णयात नमूद आहे.
4. दुष्काळग्रस्त शेतकऱ्यांना कोणत्या सवलती मिळणार?
जमीन महसूल सूट, पीक कर्ज पुनर्गठन, शेतीशी संबंधित कर्जवसुलीस स्थगिती, कृषी पंपाच्या वीजबिलातील सूट, परीक्षा शुल्क माफी आणि इतर मिळून 12 उपाययोजना लागू करण्यात आल्या आहेत.
5. पीक कर्जाचे पुनर्गठन म्हणजे काय?
दुष्काळी परिस्थितीत शेतकऱ्याला कर्जाची परतफेड सुलभ व्हावी यासाठी नियमानुसार कर्जाच्या परतफेडीच्या रचनेत बदल करण्याची प्रक्रिया म्हणजे पीक कर्ज पुनर्गठन.
6. कृषी पंपाच्या वीजबिलाबाबत काय सवलत आहे?
शासन निर्णयात कृषी पंपाच्या चालू वीजबिलात सूट देण्याची उपाययोजना आहे. 7.5 हॉर्सपॉवरपर्यंतच्या पंपांचे वीजबिल यापूर्वीच माफ करण्यात आल्याचेही निर्णयात नमूद आहे.
7. पीक नुकसान भरपाई कधी जाहीर होणार?
या शासन निर्णयात पीक नुकसान भरपाईची रक्कम किंवा वितरणाची तारीख जाहीर केलेली नाही. संबंधित शेतकऱ्यांना पीक नुकसानीबाबतची मदत स्वतंत्र शासन निर्णयाद्वारे जाहीर केली जाणार आहे.
8. पंचनामे कोण करणार?
शासन निर्णयानुसार संबंधित जिल्हाधिकाऱ्यांनी पंचनाम्याची कार्यवाही तात्काळ सुरू करायची आहे. पीक परिस्थितीची छायाचित्रे आणि GPS coordinates संकलित करून अहवाल कृषी आयुक्तांमार्फत शासनाला सादर केला जाणार आहे.
दुष्काळ जाहीर 2026 (Dushkal Jahir 2026) अंतर्गत महाराष्ट्रातील 265 तालुक्यांसाठी शासनाने घेतलेला निर्णय हा केवळ दुष्काळ जाहीर करण्यापुरता मर्यादित नसून शेतकरी, मजूर, विद्यार्थी, पशुधन आणि ग्रामीण भागातील पाणीपुरवठा यांचा विचार करणाऱ्या विविध उपाययोजनांशी संबंधित आहे. जमीन महसूल सूट, पीक कर्ज पुनर्गठन, कर्जवसुलीस स्थगिती, कृषी पंपाच्या वीजबिलातील सूट, परीक्षा शुल्क माफी, रोजगार हमीची कामे, पाणी आणि चाऱ्याची व्यवस्था अशा 12 उपाययोजना लागू करण्यात आल्या आहेत. दरम्यान, पीक नुकसान भरपाईची स्वतंत्र रक्कम किंवा DBT तारीख या शासन निर्णयात जाहीर झालेली नाही. त्यामुळे शेतकऱ्यांनी स्वतंत्र शासन निर्णयाची अधिकृत माहितीच ग्राह्य धरावी.
या लेखात, आम्ही दुष्काळ जाहीर 2026 (Dushkal Jahir 2026) : 265 तालुक्यांत पंचनामे सुरू; शेतकऱ्यांना 12 सवलती! विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.
खालील लेख देखील वाचा!
- ॲग्रिस्टॅक योजनेअंतर्गत फार्मर आयडीसाठी ऑनलाईन नोंदणी कशी करायची? जाणून घ्या सविस्तर माहिती !
- महिला शेतकरी प्रमाणपत्र ऑनलाईन अर्ज कसा करावा? पात्रता व लाभ!
- कर्जमाफी ‘नो रेकॉर्ड फाउंड’ केवायसी एर्रोर कसा दुरुस्त करायचा?
- अखेर या शेतकऱ्यांची कर्जमाफी होणार! शासन निर्णय जाहीर!
- शेतकरी कर्जमाफी आधार प्रमाणीकरण: बोटांचे ठसे न जुळल्यास काय? व मयत शेतकरी कर्जमाफीची प्रक्रिया!
- कर्जखात्याचे आधार प्रमाणीकरण: कर्जमाफीसाठी शेतकऱ्यांनी तातडीने पूर्ण करा ही महत्त्वाची प्रक्रिया!
- बँक खाते आधार नंबरला (Bank Aadhaar Seeding) ऑनलाईन/ऑफलाईन लिंक करण्याची सविस्तर प्रोसेस !
- शेतकरी कर्जमुक्ती योजना 2026 (Shetkari Karj Mafi) : 2 लाखांपर्यंत कर्जमाफी व 50,000 पर्यंत प्रोत्साहनपर लाभ!
- गोपीनाथ मुंडे शेतकरी अपघात सुरक्षा सानुग्रह अनुदान योजना : शेतकऱ्याचा अपघाती मृत्यू झाल्यास 2 लाख रुपये मदत मिळवण्यासाठी या गोष्टी करा !
- नैसर्गिक आपत्ती – शेती पिके नुकसान भरपाईसाठी आधार प्रमाणीकरण ऑनलाईन प्रोसेस !
- नैसर्गिक आपत्ती – शेती पिके नुकसान भरपाई अनुदानाची स्थिती ऑनलाईन चेक करा !
- अतिवृष्टी नुकसान भरपाई लाभार्थी यादी !
- किसान क्रेडिट कार्डसाठी असा करा ऑनलाईन अर्ज !
- नैसर्गिक संकटात शेतीचं नुकसान झालंय? मग नुकसान भरपाईसाठी असा करा क्लेम आणि लाभ मिळवा – PMFBY Crop Insurance Claim
- E-Peek Pahani DCS App : ‘डिजिटल क्रॉप सर्व्हे’ हे सुधारित ई-पीक पाहणी व्हर्जन -३ ॲप शेतकऱ्यांसाठी उपलब्ध!
- ई-पीक पाहणी २०२६: पीक पाहणीची स्थिती तपासा, चुकीची माहिती दुरुस्त करा!
वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.
आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी येथे क्लिक करा !!

