आपले सरकार - महा-ऑनलाईन महसूल व वन विभाग महाराष्ट्र शासन निर्णय - GR वृत्त विशेष

महाराजस्व अभियान सुरू! तुमचे प्रलंबित काम आता लगेच पूर्ण करा!

February 22, 2026 MSDhulap Team 6 min read

राज्यातील सर्वसामान्य नागरिक, शेतकरी, महिला आणि विद्यार्थ्यांना महसूल विभागाच्या सेवा सहज, जलद आणि पारदर्शक पद्धतीने मिळाव्यात या उद्देशाने महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) सुरू करण्यात आले आहे. या महाराजस्व अभियान अंतर्गत “छत्रपती शिवाजी महाराज महाराजस्व समाधान शिबीर – टप्पा 1” राज्यभर राबविण्यात येत आहे. या उपक्रमामुळे प्रलंबित फेरफार, 7/12 दुरुस्ती, प्रमाणपत्र वाटप, अकृषक रूपांतरण मार्गदर्शन अशा अनेक सेवा एकाच ठिकाणी आणि एका दिवसात उपलब्ध होणार आहेत.

या लेखात आपण महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) म्हणजे काय, त्याचा उद्देश, वेळापत्रक, उपलब्ध सेवा, डिजिटल 7/12 चे महत्त्व आणि नागरिकांनी कशी तयारी करावी याबद्दल सविस्तर माहिती जाणून घेणार आहोत.

Table of Contents

महाराजस्व अभियान – Maharajswa Abhiyan:

महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) हा महसूल व वन विभागाचा राज्यस्तरीय उपक्रम आहे. मंडळ स्तरावर तसेच नगर परिषद आणि नगर पंचायत पातळीवर समाधान शिबीर घेऊन महसूल विषयक तक्रारींचे तात्काळ निवारण करणे हा या अभियानाचा मुख्य उद्देश आहे.

या महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) अंतर्गत मार्च ते मे 2026 या कालावधीत विशेष शिबिरे आयोजित केली जात आहेत. शासन निर्णयानुसार मंडळ स्तरावर प्रलंबित कामे आधीच तपासून शिबीराच्या दिवशी नागरिकांना प्रत्यक्ष लाभ दिला जाणार आहे.

उद्दिष्ट

प्रलंबित फेरफार तात्काळ निकाली काढणे
7/12 आणि 8अ उताऱ्यांची दुरुस्ती व वितरण
डिजिटल 7/12 चा वापर वाढवणे
सिंगल विंडो (Single Window) सेवा देणे
अकृषक रूपांतरण नियमांबाबत जनजागृती
प्रमाणपत्रे (उत्पन्न, रहिवासी, जात इ.) वितरण

महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) अधिक लोकाभिमुख, कार्यक्षम आणि गतिमान प्रशासन निर्माण करण्याचा प्रयत्न आहे.

शिबीरांचे वेळापत्रक

महाराजस्व अभियान टप्पा-1 चे वेळापत्रक खालीलप्रमाणे आहे:

7 व 14 मार्च 2026 – मंडळ स्तर
10 व 17 एप्रिल 2026 – मंडळ स्तर
8 व 15 मे 2026 – नगर परिषद/नगर पंचायत स्तर

या कालावधीत प्रत्येक तालुक्यात विशेष महाराजस्व अभियान शिबिरे होणार आहेत.

शिबीरात उपलब्ध प्रमुख सेवा

1) प्रलंबित फेरफार निकाली काढणे

मंडळ स्तरावर प्रलंबित आणि वादग्रस्त फेरफार तपासून शिबीराच्या दिवशी निकाली काढले जातील. महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) अंतर्गत सबळ कारणाशिवाय प्रकरणे प्रलंबित राहणार नाहीत.

2) 7/12 दुरुस्ती हेल्पडेस्क

7/12 मधील चुका दुरुस्त करण्यासाठी विशेष डेस्क असेल. डिजिटल 7/12 तत्काळ उपलब्ध करून दिला जाईल.

3) डिजिटल 7/12 ला कायदेशीर वैधता

महाभूमी पोर्टलवरून डाउनलोड केलेल्या QR कोडयुक्त डिजिटल 7/12 ला कायदेशीर वैधता देण्यात आली आहे. त्यामुळे तहसील कार्यालयात स्वाक्षरीसाठी जाण्याची गरज नाही. महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) डिजिटल वापर वाढवण्यावर भर देत आहे.

4) लोकसेवा हक्क कायद्याअंतर्गत प्रमाणपत्रे

उत्पन्न प्रमाणपत्र
रहिवासी प्रमाणपत्र
जात प्रमाणपत्र
नॉन-क्रीमीलियर प्रमाणपत्र

ही प्रमाणपत्रे शिबीरात उपलब्ध करून दिली जातील.

5) अकृषक रूपांतरण सुधारणा

नवीन सुधारणांनुसार काही प्रकरणांमध्ये जिल्हाधिकारी परवानगीची आवश्यकता नाही. महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) दरम्यान नागरिकांना या बदलांबाबत मार्गदर्शन केले जाईल.

6) एक वेळचे अधिमूल्य प्रणाली

अकृषक रूपांतरणासाठी आता सोपी अधिमूल्य प्रणाली लागू आहे:

1000 चौ.मी. पर्यंत – 0.1%
1001 ते 4000 चौ.मी. – 0.25%
4000 पेक्षा जास्त – 0.5%

7) सिंगल विंडो क्लिअरन्स

एकाच ठिकाणी तहसीलदार, नायब तहसीलदार, तलाठी उपलब्ध राहून सर्व अर्ज स्विकारून त्वरित निकाल देतील. महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) मधील ही सर्वात मोठी सुविधा आहे.

पूर्वतयारी कशी केली जाते?

शिबीरापूर्वी खालील कामे केली जातात:

प्रलंबित फेरफारांची यादी तयार करणे
7/12 वाचन मोहीम पूर्ण करणे
तुकडेबंदी कायद्यांतर्गत व्यवहार तपासणी
कमी-जास्त पत्रके तयार करणे
घरकुल/पट्टे वाटपासाठी पात्रांची यादी

यामुळे महाराजस्व अभियान अधिक परिणामकारक ठरते.

डिजिटल सेवांचा विस्तार

महाभूमी पोर्टल, ई-फेरफार, ई-मोजणी, ई-चावडी या सेवा शिबीराच्या दिवशी सुरळीत चालू ठेवण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत. महाराजस्व अभियान (Maharajswa Abhiyan) डिजिटल महाराष्ट्राच्या दिशेने एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.

जिल्हास्तरीय व राज्यस्तरीय समिती

या अभियानाच्या प्रभावी अंमलबजावणीसाठी राज्यस्तरीय आणि जिल्हास्तरीय समित्या गठीत करण्यात आल्या आहेत. जिल्हाधिकारी यांच्या अध्यक्षतेखाली स्थानिक स्तरावर नियोजन व अंमलबजावणी केली जाईल.

महाराजस्व अभियान यशस्वी करण्यासाठी सर्व विभागांचा समन्वय साधला जात आहे.

नागरिकांनी काय करावे?

शिबीराची तारीख तपासा
आवश्यक कागदपत्रे सोबत ठेवा
7/12 उताऱ्यातील चुका आधी तपासा
डिजिटल सेवांचा वापर करा
शंका असल्यास शिबीरात मार्गदर्शन घ्या

महाराजस्व अभियान ही तुमची संधी आहे – प्रलंबित कामे निकाली काढण्यासाठी.

शासन निर्णय: छत्रपती शिवाजी महाराज महाराजस्व समाधान शिबीर अभियान टप्पा-क्र.1 ची अंमलबजावणी करण्याबाबत शासन निर्णय पाहण्यासाठी येथे क्लिक करा.

FAQ – महाराजस्व अभियान संदर्भात वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1) महाराजस्व अभियान म्हणजे नेमके काय?

महाराजस्व अभियान हा महसूल विभागाचा समाधान शिबीर उपक्रम असून प्रलंबित महसूल कामे एका ठिकाणी निकाली काढली जातात.

2) महाराजस्व अभियानात कोणत्या सेवा मिळतात?

7/12 दुरुस्ती, डिजिटल उतारे, प्रमाणपत्रे, अकृषक मार्गदर्शन, सिंगल विंडो सेवा इत्यादी.

3) डिजिटल 7/12 वैध आहे का?

होय. QR कोडयुक्त डिजिटल 7/12 ला पूर्ण कायदेशीर वैधता आहे.

4) महाराजस्व अभियानात अर्ज कसा करायचा?

शिबीराच्या दिवशी संबंधित कागदपत्रांसह उपस्थित राहून अर्ज करता येतो.

5) महाराजस्व अभियान ग्रामीण भागात होणार का?

होय. मंडळ स्तरावर आणि नगर परिषद स्तरावर शिबिरे घेतली जात आहेत.

या लेखात, आम्ही महाराजस्व (Maharajswa Abhiyan) अभियान विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

पुढील लेख देखील वाचा!