हाऊसिंग सोसायटी व्यवस्थापन समितीचे अधिकार व जबाबदाऱ्या: संपूर्ण माहिती!
हाऊसिंग सोसायटीमध्ये चेअरमन, सचिव किंवा इतर कमिटी सदस्यांना नेमके किती अधिकार असतात? सोसायटी कमिटी (Housing Society Management Committee) कोणते निर्णय घेऊ शकते? सभासदांच्या तक्रारी, सोसायटीचा निधी, इमारतीची दुरुस्ती, वार्षिक सभा आणि महत्त्वाचे रेकॉर्ड याची जबाबदारी कोणाची असते?
अशा अनेक प्रश्नांची उत्तरे प्रत्येक सोसायटीतील सभासदांना जाणून घेणे आवश्यक आहे. कारण सोसायटीचे कामकाज केवळ चेअरमन किंवा सचिव एकट्याने चालत नाही. त्यासाठी कायदे, लागू नियम, संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधी, सर्वसाधारण सभेचे निर्णय आणि व्यवस्थापन समितीची (Housing Society Management Committee) सामूहिक जबाबदारी महत्त्वाची असते.
या लेखात हाऊसिंग सोसायटी व्यवस्थापन समितीचे (Housing Society Management Committee) अधिकार व जबाबदाऱ्या सामान्य आणि सोप्या भाषेत समजून घेऊया.
हाऊसिंग सोसायटी व्यवस्थापन समिती म्हणजे काय? (Housing Society Management Committee)
सहकारी गृहनिर्माण संस्थेचे दैनंदिन आणि प्रशासकीय कामकाज पाहण्यासाठी व्यवस्थापन समितीची (Housing Society Management Committee) निवड केली जाते. ही समिती सोसायटीच्या कामकाजाशी संबंधित विविध निर्णय घेते आणि संस्थेचे व्यवस्थापन करते.
समितीसमोर अनेक जबाबदाऱ्या नमूद करण्यात आल्या आहेत. त्यामध्ये निधी उभारणी, सभासदत्वासंबंधी निर्णय, सभासदांचे अर्ज, थकबाकीदारांविरुद्ध आवश्यक कारवाई, बैठका, वार्षिक सभा आणि संस्थेच्या मालमत्तेची देखभाल यांचा समावेश आहे.
सर्वसाधारण सभा आणि व्यवस्थापन समिती यातील फरक
व्यवस्थापन समिती (Housing Society Management Committee) सोसायटीचे नियमित कामकाज पाहते. मात्र, काही महत्त्वाच्या विषयांमध्ये सर्वसाधारण सभेचे स्थान अत्यंत महत्त्वाचे असते.
उदाहरणार्थ, संस्थेच्या आर्थिक व्यवहारांशी संबंधित महत्त्वाचे निर्णय, धोरणात्मक विषय किंवा संस्थेच्या उपविधींनुसार सर्वसाधारण सभेची मंजुरी आवश्यक असलेले विषय संबंधित प्रक्रियेनुसार हाताळले जातात.
म्हणूनच कमिटीला सर्व अधिकार आहेत किंवा चेअरमनचा निर्णय म्हणजे अंतिम निर्णय आहे, असा समज करून घेणे योग्य नाही.
व्यवस्थापन समितीचे प्रमुख अधिकार कोणते?
सोसायटीचे नोंदणीकृत उपविधी, लागू कायदे आणि नियम यांच्या चौकटीत व्यवस्थापन समितीला (Housing Society Management Committee) संस्थेचे कामकाज पाहण्याचा अधिकार असतो.
सामान्यतः समितीची भूमिका पुढीलप्रमाणे असते:
- सभासदांच्या विविध अर्जांवर निर्णय घेणे
- संस्थेच्या निधीचे व्यवस्थापन करणे
- सोसायटीच्या मालमत्तेची देखभाल करणे
- सभासदांकडून येणाऱ्या तक्रारी हाताळणे
- आवश्यक बैठका आयोजित करणे
- आर्थिक नोंदी आणि दप्तर व्यवस्थित ठेवणे
- लेखापरीक्षणासाठी आवश्यक दप्तर उपलब्ध करणे
- निवडणूक आणि नवीन समितीच्या स्थापनेशी संबंधित प्रक्रिया करणे
- इमारतीच्या दुरुस्ती आणि सुरक्षिततेबाबत आवश्यक कार्यवाही करणे
मात्र, प्रत्येक निर्णयाचा अधिकार एकसारखा नसतो. कोणत्या विषयावर समिती निर्णय घेऊ शकते आणि कोणत्या विषयासाठी सर्वसाधारण सभेची मंजुरी आवश्यक आहे, हे लागू कायदे आणि संस्थेच्या नोंदणीकृत उपविधींनुसार तपासणे आवश्यक असते.
हाऊसिंग सोसायटी व्यवस्थापन समितीचे अधिकार व जबाबदाऱ्या
सभासदत्व आणि अर्जांबाबत निर्णय
सोसायटीला सभासदांकडून विविध प्रकारचे अर्ज प्राप्त होतात. सभासदत्व देणे, राजीनाम्यांबाबत निर्णय घेणे, नामनिर्देशनाशी संबंधित विषय आणि सभासदांकडून प्राप्त अर्जांवर निर्णय घेणे ही व्यवस्थापन समितीची (Housing Society Management Committee) कामे नमूद करण्यात आली आहेत.
मात्र, प्रत्येक अर्जावर निर्णय घेताना संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधी आणि लागू कायदेशीर प्रक्रिया लक्षात घेणे आवश्यक आहे.
सभासदांच्या तक्रारी हाताळणे
सोसायटीतील सर्वात संवेदनशील विषयांपैकी एक म्हणजे सभासदांच्या तक्रारी.
गळती, पार्किंग, देखभाल, बिल, आवाज, अनधिकृत काम किंवा इतर अनेक कारणांमुळे तक्रारी येऊ शकतात. प्राप्त तक्रारीवर लागू तरतुदीतील मुदतीनुसार निर्णय घेऊन संबंधित सभासदाला लेखी माहिती देण्याचा उल्लेख आहे.
तक्रार दुर्लक्षित करण्याऐवजी तिची नोंद ठेवणे, आवश्यक असल्यास समितीमध्ये चर्चा करणे आणि संबंधित व्यक्तीला उत्तर देणे ही चांगली प्रशासकीय पद्धत ठरते.
सोसायटीच्या निधीचे व्यवस्थापन
सोसायटीचा निधी हा सर्व सभासदांशी संबंधित विषय आहे. त्यामुळे त्याचा वापर पारदर्शक आणि नोंदींच्या आधारे करणे आवश्यक आहे.
व्यवस्थापन समितीची (Housing Society Management Committee) भूमिका पुढील बाबींमध्ये असू शकते:
- आवश्यक निधी उभारणी
- सोसायटीच्या खर्चाचे नियोजन
- दुरुस्ती व देखभाल निधीबाबत प्रस्ताव
- आर्थिक व्यवहारांची नोंद
- मंजूर प्रक्रियेनुसार खर्च करणे
देखभाल शुल्क, दुरुस्ती आणि इतर निधीच्या रकमांबाबत वार्षिक सभेला शिफारस करणे.
देखभाल शुल्क आणि इतर आकारणी
सभासदांना आकारण्यात येणाऱ्या बिलाबाबत पारदर्शकता महत्त्वाची आहे.
सभासदाने बिलाचा तपशील किंवा आकारणी कोणत्या ठराव अथवा उपविधीनुसार करण्यात आली याची माहिती मागितल्यास आवश्यक तपशील देणे.
म्हणूनच सोसायटीने:
- आकारणीचा आधार स्पष्ट ठेवावा
- ठराव आणि नोंदी व्यवस्थित ठेवाव्यात
- बिलामध्ये शक्य तितकी स्पष्टता ठेवावी
- सभासदांच्या शंकांना योग्य माहिती द्यावी
सोसायटीच्या आर्थिक नोंदी
संस्थेच्या आर्थिक नोंदी व्यवस्थित ठेवणे ही अत्यंत महत्त्वाची जबाबदारी आहे.
आर्थिक पत्रके वेळेत तयार करणे आणि लेखापरीक्षणासाठी आवश्यक दप्तर उपलब्ध करून देणे.
आर्थिक नोंदीमध्ये साधारणपणे संस्थेचे उत्पन्न, खर्च, बँक व्यवहार आणि संबंधित कागदपत्रांचा व्यवस्थित मागोवा ठेवणे आवश्यक असते.
आर्थिक पत्रके आणि लेखापरीक्षण
आर्थिक पारदर्शकतेसाठी लेखापरीक्षण महत्त्वाचे असते.
व्यवस्थापन समितीने (Housing Society Management Committee) आवश्यक आर्थिक नोंदी तयार ठेवणे आणि लेखापरीक्षणासाठी आवश्यक दप्तर सादर करणे आवश्यक असते. आर्थिक वर्ष संपल्यानंतर आर्थिक पत्रके अंतिम करण्याचा आणि लेखापरीक्षणाशी संबंधित जबाबदारी असते.
प्रत्यक्ष कालमर्यादा आणि प्रक्रिया मात्र संबंधित वेळी लागू असलेल्या कायदे, नियम आणि अधिकृत निर्देशांनुसार पडताळूनच वापरावी.
समितीच्या बैठका आणि इतिवृत्त
व्यवस्थापन समितीच्या (Housing Society Management Committee) बैठका सोसायटीच्या निर्णय प्रक्रियेसाठी महत्त्वाच्या असतात.
बैठकीत:
- विषयपत्रिकेवरील विषयांवर चर्चा
- महत्त्वाचे निर्णय
- खर्च किंवा कामकाजाशी संबंधित विषय
- सभासदांच्या अर्जांचा विचार
- तक्रारींचा आढावा
असे मुद्दे हाताळले जाऊ शकतात.
या बैठकीतील निर्णयांची योग्य नोंद ठेवणे महत्त्वाचे आहे. समितीच्या सभा घेणे आणि इतिवृत्त अंतिम करण्याची जबाबदारी आहे.
वार्षिक सर्वसाधारण सभा
वार्षिक सर्वसाधारण सभा म्हणजे सोसायटीच्या सभासदांसमोर महत्त्वाचे विषय मांडण्याचे प्रमुख व्यासपीठ.
यामध्ये सामान्यतः:
- संस्थेच्या कामकाजाचा आढावा
- आर्थिक माहिती
- आवश्यक ठराव
- समितीच्या कामकाजाशी संबंधित विषय
यांचा विचार होऊ शकतो.
वार्षिक सभेची विषयपत्रिका निश्चित करणे आणि आवश्यक प्रक्रियेनुसार सभा घेणे.
विशेष सर्वसाधारण सभा
काही महत्त्वाचे विषय नियमित वार्षिक सभेची वाट न पाहता हाताळावे लागू शकतात. अशा वेळी लागू नियम आणि उपविधींनुसार विशेष सर्वसाधारण सभा आयोजित करण्याची प्रक्रिया असू शकते.
विशेष सभा बोलवताना नोटीस, विषयपत्रिका आणि संबंधित प्रक्रिया यांचे पालन करणे महत्त्वाचे असते.
निवडणूक आणि नवीन समितीची स्थापना
व्यवस्थापन समितीचा (Housing Society Management Committee) कार्यकाळ संपण्यापूर्वी नवीन समितीच्या निवडणुकीसाठी आवश्यक प्रक्रिया करणे ही महत्त्वाची जबाबदारी आहे.
निवडणुकीनंतर नवीन समितीची स्थापना, पदाधिकाऱ्यांची निवड आणि आवश्यक दप्तर हस्तांतरणाचा करणे.
जुन्या आणि नवीन समितीमधील दप्तराचा ताबा व्यवस्थित नोंदीसह देणे-घेणे संस्थेच्या सातत्यपूर्ण कामकाजासाठी महत्त्वाचे आहे.
सोसायटीचे दप्तर व रेकॉर्ड सुरक्षित ठेवणे
सोसायटीचे रेकॉर्ड म्हणजे संस्थेच्या कामकाजाचा अधिकृत इतिहास.
खालील प्रकारच्या नोंदी आणि कागदपत्रे जतन करण्याचा उल्लेख आहे:
- व्यवस्थापन समितीचे इतिवृत्त
- सर्वसाधारण सभेच्या नोंदी
- रोख आणि बँक नोंदी
- सभासद नोंदवही
- उपविधी
- लेखापरीक्षण अहवाल
- मालमत्तेशी संबंधित कागदपत्रे
- मंजूर आराखडे
- बांधकामाशी संबंधित आवश्यक परवानग्या
हे रेकॉर्ड सुरक्षित, व्यवस्थित आणि अद्ययावत ठेवणे अत्यंत महत्त्वाचे आहे.
सभासदांना आवश्यक कागदपत्रे आणि माहिती उपलब्ध करून देणे
सभासदांना संस्थेशी संबंधित काही कागदपत्रे किंवा माहिती आवश्यक असू शकते.
लागू कायदेशीर तरतुदींनुसार आणि आवश्यक प्रक्रियेनुसार कागदपत्रे किंवा माहिती उपलब्ध करून देण्याची जबाबदारी आहे.
अशा विनंत्यांकडे दुर्लक्ष करण्याऐवजी संस्थेच्या नियमांनुसार प्रक्रिया करणे योग्य ठरते.
इमारत देखभाल आणि दुरुस्ती
इमारतीची देखभाल ही व्यवस्थापन समितीची (Housing Society Management Committee) प्रमुख जबाबदारी आहे.
संस्थेची मालमत्ता सुस्थितीत ठेवण्यासाठी आवश्यक कार्यवाही करणे.
यामध्ये परिस्थितीनुसार:
- सामान्य दुरुस्ती
- बाह्य भागाची देखभाल
- सामायिक सुविधांची दुरुस्ती
- आवश्यक सुरक्षितता उपाय
यांचा समावेश होऊ शकतो.
स्ट्रक्चरल ऑडिट आणि आवश्यक दुरुस्ती
इमारतीच्या सुरक्षिततेशी संबंधित विषयांकडे दुर्लक्ष करता येत नाही.
इमारतीचे स्ट्रक्चरल ऑडिट करून आवश्यक दुरुस्तीबाबत सर्वसाधारण सभेच्या मंजुरीने कार्यवाही करणे.
प्रत्यक्ष स्ट्रक्चरल ऑडिटची गरज, वारंवारता आणि पुढील प्रक्रिया इमारतीचे वय, लागू नियम आणि संबंधित सक्षम प्राधिकरणाच्या तरतुदींनुसार तपासली पाहिजे.
इमारतीचा विमा
संस्थेच्या इमारतीचा आणि मालमत्तेचा विमा उतरवण्याची जबाबदारी आहे.
विमा घेताना त्यामध्ये कोणत्या जोखमींचा समावेश आहे, विमा रक्कम किती आहे आणि पॉलिसीची मुदत काय आहे, याची वेळोवेळी तपासणी करणे उपयुक्त ठरते.
गळती, अनधिकृत बांधकाम आणि देखभाल समस्या
गळती आणि इतर इमारतविषयक समस्या अनेक सोसायट्यांमध्ये वादाचे कारण ठरतात.
अंतर्गत व बाह्य गळती तसेच अनधिकृत बांधकामाबाबत वेळेत कार्यवाही करण्याची जबाबदारी व्यवस्थापन समितीवर (Housing Society Management Committee) असल्याचे नमूद आहे.
मात्र, कोणत्या प्रकारची गळती सोसायटीच्या जबाबदारीत येते आणि कोणती वैयक्तिक सदनिकेशी संबंधित आहे, हे प्रत्येक प्रकरणातील परिस्थिती, उपविधी आणि संबंधित नियमांनुसार ठरू शकते.
सोसायटीच्या वतीने आवश्यक करार करणे
संस्थेच्या कामकाजासाठी विविध प्रकारचे करार आवश्यक असू शकतात.
उदाहरणार्थ:
- देखभाल सेवा
- दुरुस्तीची कामे
- तांत्रिक सेवा
- इतर आवश्यक कामे
संस्थेच्या वतीने आवश्यकतेनुसार करार करण्याची जबाबदारी आहे.
अशा वेळी मंजूर प्रक्रिया, ठराव, आर्थिक नियम आणि आवश्यक मंजुरींचे पालन करणे महत्त्वाचे असते.
चेअरमन, सचिव आणि खजिनदार यांच्या जबाबदाऱ्या वेगळ्या कशा?
चेअरमनची भूमिका
चेअरमनची भूमिका मुख्यतः संस्थेच्या व्यवस्थापनावर देखरेख ठेवणे, आवश्यक मार्गदर्शन करणे आणि संस्थेच्या प्रशासनातील नेतृत्वाशी संबंधित असते. अध्यक्षाला संस्थेच्या व्यवस्थापनावर लक्ष ठेवण्याचा, नियंत्रण आणि मार्गदर्शन करण्याची जबाबदारी आहे.
मात्र, चेअरमन म्हणजे सोसायटीचा एकमेव निर्णयकर्ता असा अर्थ होत नाही.
सचिवाची भूमिका
सचिवाची भूमिका संस्थेच्या प्रशासकीय आणि दप्तराशी संबंधित कामकाजात महत्त्वाची असते.
नोंदी अद्ययावत ठेवणे, दप्तराची जबाबदारी आणि आवश्यक पत्रव्यवहाराशी संबंधित जबाबदाऱ्यांचा उल्लेख आहे.
खजिनदाराची भूमिका
खजिनदाराची भूमिका संस्थेच्या आर्थिक व्यवहारांच्या देखरेखीत महत्त्वाची असते.
प्रत्यक्ष जबाबदाऱ्या संस्थेच्या उपविधी आणि कार्यपद्धतीनुसार ठरतात. त्यामुळे खजिनदाराची भूमिका समजून घेताना संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधी तपासणे आवश्यक आहे.
व्यवस्थापन समितीची सामूहिक जबाबदारी
सोसायटीचे कामकाज केवळ एका पदाधिकाऱ्याची जबाबदारी नसते.
महत्त्वाचे विषय, समितीचे निर्णय आणि संस्थेचे व्यवस्थापन हे अनेक वेळा सामूहिक प्रक्रियेतून हाताळले जातात.
म्हणूनच योग्य चर्चा, बैठकीतील नोंदी आणि पारदर्शक निर्णय प्रक्रिया आवश्यक ठरते.
5 सामान्य उदाहरणे
उदाहरण 1: सभासदाने गळतीची तक्रार केली
तक्रार मिळाल्यानंतर तिची नोंद घेऊन समस्या नेमकी कुठे आहे हे तपासणे आवश्यक ठरू शकते. समस्या सामायिक भागाशी संबंधित असल्यास समिती आवश्यक कार्यवाही करू शकते. मात्र, जबाबदारी निश्चित करण्यासाठी उपविधी आणि प्रत्यक्ष परिस्थिती तपासावी.
उदाहरण 2: फ्लॅट भाड्याने देण्यासंदर्भात अर्ज
सभासदाने आवश्यक अर्ज केल्यास समितीने संबंधित उपविधी आणि लागू प्रक्रियेनुसार त्याचा विचार करावा. अर्ज प्रलंबित ठेवण्याऐवजी आवश्यक माहिती किंवा कागदपत्रांची प्रक्रिया स्पष्ट करणे उपयुक्त ठरते.
उदाहरण 3: मोठ्या दुरुस्तीचा खर्च
मोठ्या दुरुस्तीच्या कामासाठी खर्च, तांत्रिक गरज आणि आवश्यक मंजुरी यांचा विचार करावा लागू शकतो. परिस्थितीनुसार समितीने प्रस्ताव तयार करून लागू प्रक्रियेनुसार पुढील निर्णयासाठी तो विषय ठेवावा.
उदाहरण 4: सभासदाने बिलाचा तपशील मागितला
बिलाची आकारणी कशी झाली याबाबत माहिती मागितल्यास संबंधित ठराव, उपविधी किंवा आकारणीचा आधार तपासून आवश्यक माहिती उपलब्ध करून देण्याची प्रक्रिया असू शकते.
उदाहरण 5: जुन्या कमिटीकडून नवीन कमिटीकडे दप्तर हस्तांतरण
नवीन समिती आल्यानंतर फक्त चावी किंवा काही फाईल्स देणे पुरेसे नसते. संस्थेचे रेकॉर्ड, कागदपत्रे, आर्थिक नोंदी आणि मालमत्तेशी संबंधित दप्तर व्यवस्थित यादी करून हस्तांतरित करणे संस्थेच्या सातत्यपूर्ण कामकाजासाठी महत्त्वाचे असते.
लक्षात ठेवा!
हाऊसिंग सोसायटीची प्रत्येक परिस्थिती एकसारखी नसते. संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधी, लागू कायदे, नियम, सर्वसाधारण सभेचे ठराव आणि संबंधित शासकीय निर्देश यांचा विचार करून निर्णय घेतला जाऊ शकतो.
फाईलमधील नियम क्रमांक, उपविधी क्रमांक, कालमर्यादा किंवा आर्थिक मर्यादा प्रत्यक्ष वापरण्यापूर्वी अद्ययावत अधिकृत तरतुदी तपासणे महत्त्वाचे आहे.
वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न
1. हाऊसिंग सोसायटी व्यवस्थापन समितीचे मुख्य अधिकार कोणते आहेत?
व्यवस्थापन समितीला (Housing Society Management Committee) संस्थेचे नियमित कामकाज, सभासदांचे अर्ज, निधीचे व्यवस्थापन, मालमत्तेची देखभाल, बैठका आणि विविध प्रशासकीय विषय हाताळण्याची भूमिका असते. मात्र, अधिकारांची मर्यादा लागू कायदे, नियम, नोंदणीकृत उपविधी आणि सर्वसाधारण सभेच्या निर्णयांनुसार ठरते.
2. सोसायटी कमिटी सभासदाची तक्रार किती दिवसांत हाताळते?
तक्रारीवरील कालमर्यादा संबंधित कायदेशीर तरतुदी, उपविधी आणि तक्रारीच्या स्वरूपावर अवलंबून असू शकते. काही तक्रारींना 15 दिवसांत उत्तर देणे. मात्र, अद्ययावत लागू नियम तपासूनच ही मुदत निश्चित करावी.
3. चेअरमन एकट्याने निर्णय घेऊ शकतो का?
सामान्यतः महत्त्वाचे निर्णय संस्थेच्या लागू प्रक्रिया आणि व्यवस्थापन समितीच्या (Housing Society Management Committee) सामूहिक कार्यपद्धतीनुसार घेतले जातात. काही विशेष किंवा आपत्कालीन परिस्थितींमध्ये वेगळी तरतूद लागू असू शकते. त्यामुळे प्रत्येक परिस्थितीत नोंदणीकृत उपविधी आणि कायदेशीर तरतुदी तपासणे आवश्यक आहे.
4. सोसायटीच्या पैशांबाबत निर्णय कोण घेतो?
सोसायटीच्या आर्थिक कामकाजात व्यवस्थापन समितीची (Housing Society Management Committee) महत्त्वाची भूमिका असते. मात्र, खर्चाचा प्रकार, आर्थिक मर्यादा आणि निर्णयाचे स्वरूप यानुसार समितीचा ठराव, मंजूर तरतूद किंवा सर्वसाधारण सभेची मंजुरी आवश्यक असू शकते.
5. व्यवस्थापन समितीची बैठक किती वेळा घ्यावी?
दरमहा समितीची सभा घेण्याचा उल्लेख आहे. तथापि, प्रत्यक्ष सध्याची लागू तरतूद संस्थेच्या नोंदणीकृत उपविधी आणि अद्ययावत कायदेशीर नियमांनुसार तपासावी.
6. सोसायटीचे रेकॉर्ड कोणाकडे असते?
संस्थेच्या दप्तराच्या ताब्याबाबत सचिवाची महत्त्वाची जबाबदारी नमूद आहे. मात्र, रेकॉर्ड व्यवस्थित आणि अद्ययावत ठेवण्याची जबाबदारी व्यवस्थापनाच्या सामूहिक चौकटीतही महत्त्वाची आहे.
7. सोसायटीची वार्षिक सभा कोण आयोजित करते?
वार्षिक सर्वसाधारण सभेसाठी आवश्यक तयारी, विषयपत्रिका आणि प्रक्रिया व्यवस्थापन समितीच्या कामकाजाशी संबंधित असते. नोटीस आणि इतर प्रक्रिया लागू कायदे व उपविधींनुसार पार पाडावी लागते.
8. व्यवस्थापन समिती इमारत दुरुस्तीबाबत निर्णय घेऊ शकते का?
होय, इमारतीची देखभाल आणि आवश्यक दुरुस्तीबाबत व्यवस्थापन समितीची भूमिका असते. मात्र, कामाचा प्रकार, खर्च आणि संस्थेच्या उपविधींनुसार काही निर्णयांसाठी अतिरिक्त मंजुरी किंवा सर्वसाधारण सभेची प्रक्रिया आवश्यक असू शकते.
9. सोसायटी सदस्याला आवश्यक कागदपत्रांची माहिती मागण्याचा अधिकार आहे का?
कायदेशीर तरतुदींनुसार आवश्यक कागदपत्रे आणि माहिती उपलब्ध करून देण्याचा उल्लेख आहे. प्रत्यक्ष प्रक्रिया, शुल्क आणि उपलब्ध कागदपत्रांचे स्वरूप संबंधित कायदे आणि उपविधींनुसार तपासावे.
10. व्यवस्थापन समितीने नियमांचे पालन केले नाही तर सभासद काय करू शकतात?
सभासदांनी प्रथम उपलब्ध संस्थात्मक प्रक्रियेनुसार लेखी तक्रार किंवा निवेदन देऊ शकते. परिस्थितीनुसार सर्वसाधारण सभा, संस्थेच्या अंतर्गत उपलब्ध तक्रार निवारण प्रक्रिया किंवा सक्षम सहकारी प्राधिकरणाकडे दाद मागण्याचे पर्याय लागू तरतुदींनुसार उपलब्ध असू शकतात.
हाऊसिंग सोसायटी व्यवस्थापन समितीचे अधिकार व जबाबदाऱ्या (Housing Society Management Committee) समजून घेणे हे केवळ चेअरमन, सचिव किंवा कमिटी सदस्यांसाठीच नाही तर प्रत्येक सभासदासाठी महत्त्वाचे आहे.
चांगली सोसायटी तीच, जिथे निर्णय पारदर्शकपणे घेतले जातात, बैठकीच्या नोंदी व्यवस्थित ठेवल्या जातात, सभासदांच्या तक्रारींकडे गांभीर्याने पाहिले जाते आणि संस्थेचे आर्थिक तसेच मालमत्तेशी संबंधित कामकाज नियमांच्या चौकटीत केले जाते.
कोणत्याही वादग्रस्त किंवा महत्त्वाच्या निर्णयापूर्वी संस्थेचे नोंदणीकृत उपविधी आणि त्या वेळी लागू असलेले अधिकृत कायदे व नियम तपासणे नेहमीच योग्य ठरते.
गृहनिर्माण संस्थेसंबंधित पुढील लेख देखील वाचा!
- गृहनिर्माण संस्थेची नोंदणी कधी करावी ? नोंदणीचे फायदे काय आहेत जाणून घ्या सविस्तर !
- सदनिकेवर कर्ज घेणे, सदनिका / गाळा विक्री व भाडेतत्त्वावर देणे : सोसायटीची परवानगी कधी आवश्यक?
- गृहनिर्माण संस्थांनो जमीन नावावर केली का? सदनिकाधारकांची जबाबदारी काय आहे? जमीन संस्थेच्या नावावर केल्यास होणारे लाभ !
- ३५ सदस्यांपेक्षा कमी सदस्य संख्या असणाऱ्या सहकारी गृहनिर्माण संस्थेच्या व्यवस्थापन समितीची सदस्य संख्या निश्चित !
- सहकारी गृहनिर्माण संस्थेच्या वार्षिक सभेची जबाबदारी बाबत सविस्तर माहिती !
- गृहनिर्माण संस्थेच्या व्यवस्थापक समितीचे कर्तव्य व जबाबदारी !
- गृहनिर्माण संस्थेचा निधी विषयी सविस्तर माहिती !
- सहकारी गृहनिर्माण संस्था नांव राखून ठेवणे, नोंदणी करणे बाबत सविस्तर माहिती !
- गृहनिर्माण संस्थेचे सभासद विषयी सविस्तर माहिती !
- ‘मानीव अभिहस्तांतरण अभियान’ अंतर्गत गृहनिर्माण सोसायट्यांना नोंदणीसाठी संधी !
- गृहनिर्माण संस्थेच्या थकबाकीची वसुली व सुधारित सहकार कायदा!
- गृहनिर्माण संस्थेच्या समितीचे अधिकार, जबाबदाऱ्या आणि कर्तव्ये
- गृहनिर्माण संस्थांनो जमीन नावावर केली का? सदनिकाधारकांची जबाबदारी काय आहे? जमीन संस्थेच्या नावावर केल्यास होणारे लाभ !
- हाउसिंग सोसायटीचा पुनर्विकास बाबत सविस्तर माहिती
- सोसायटी बिल्डिंग विमा खरेदी करण्यापूर्वी लक्षात ठेवण्याच्या गोष्टी!
- सोसायट्यांचे कन्व्हेयन्स (अभिहस्तांतरण) विषयी सविस्तर माहिती!
- सदनिकेवर कर्ज घेणे, सदनिका / गाळा विक्री व भाडेतत्वावर देणे बाबत सविस्तर माहिती !
- सदनिका हस्तांतरण व हस्तांतरण फी बाबत सविस्तर माहिती !
- महाराष्ट्र सहकारी संस्था अधिनियम १९६० मध्ये सुधारणा; अक्रियाशील सदस्याची तरतूद रद्द !
वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.
आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी येथे क्लिक करा !!
