शेततळे अनुदान योजना: ऑनलाइन अर्ज, पात्रता व अनुदानाची माहिती!

August 31, 2026 MSDhulap Team 10 min read

शेततळे अनुदान योजना (shettale Anudan Yojana) अंतर्गत शेतकऱ्यांना पाण्याची उपलब्धता वाढवण्यासाठी आणि संरक्षित सिंचनाची सुविधा निर्माण करण्यासाठी सामूहिक शेततळ्याचा लाभ घेता येतो. सामूहिक शेततळे घटकासाठी दोन किंवा त्यापेक्षा अधिक शेतकऱ्यांचा समूह पात्र ठरू शकतो. जमीनधारणा, शेतकऱ्यांचा समूह, पूर्वी घेतलेले शेततळे अनुदान, शेततळ्याची जागा आणि तांत्रिक निकष यांसारख्या अटींची पूर्तता करणे आवश्यक आहे.

या लेखात शेततळे अनुदान किती मिळते, कोण पात्र आहे, ऑनलाइन अर्ज कुठे करायचा, कोणती कागदपत्रे लागतात, पूर्वसंमतीनंतर काय करावे आणि अनुदान मिळण्याची प्रक्रिया काय आहे, याची माहिती सोप्या भाषेत दिली आहे. सध्याच्या NDKSP 2.0 अधिकृत संकेतस्थळावर सामूहिक शेततळ्याच्या ऑनलाइन अर्ज प्रक्रियेसाठी स्वतंत्र माहिती पुस्तिका 8 मे 2026 रोजी उपलब्ध करण्यात आली आहे.

Table of Contents

शेततळे अनुदान योजना – (shettale Anudan Yojana):

शेततळ्याच्या माध्यमातून पावसाचे पाणी साठवून संरक्षित सिंचनाची सुविधा निर्माण करणे हा या घटकाचा प्रमुख उद्देश आहे. यामुळे दुबार पीक क्षेत्र वाढवणे, फळे-भाजीपाला, बागायती, मत्स्य उत्पादन आणि पशुपालनासारख्या पूरक शेती व्यवसायांना मदत होऊ शकते. तसेच जलस्रोतांचे संवर्धन आणि भूजल पातळी सुधारण्यासही योगदान देण्याचा उद्देश आहे.

ही बाब सामूहिक शेततळे या घटकाशी संबंधित आहे. त्यामुळे हा लाभ एका शेतकऱ्याऐवजी पात्र शेतकरी समूहाला दिला जातो.

शेततळे अनुदान किती मिळते?

सामूहिक शेततळ्यासाठी पात्र खर्चाच्या 75 टक्के किंवा संबंधित आकारमानासाठी निश्चित केलेल्या कमाल अनुदान मर्यादेपर्यंत, यापैकी लागू असलेल्या मर्यादेनुसार अर्थसहाय्य देय आहे.

शेततळ्याची क्षमता	अंदाजे आकारमान (लांबी × रुंदी × खोली)	समूहाची किमान जमीनधारणा	खर्च मापदंड	कमाल अनुदान
5,000 घनमीटर	34 × 34 × 4.7 मी.	3.51 हेक्टर किंवा अधिक	₹3,69,000	₹2,76,750
3,500 घनमीटर	30 × 30 × 4.4 मी.	2.01 ते 3.50 हेक्टर	₹2,75,000	₹2,06,250
2,000 घनमीटर	24 × 24 × 4.0 मी.	1.00 ते 2.00 हेक्टर	₹1,60,000	₹1,20,000

लक्षात ठेवा: मंजूर आकारमानापेक्षा मोठे शेततळे करायचे असल्यास मंजूर अनुदानापेक्षा जास्त होणारा खर्च लाभार्थी शेतकऱ्यांनाच करावा लागतो.

शेततळे योजनेसाठी कोण पात्र आहे?

सामूहिक शेततळे घटकाचा लाभ घेण्यासाठी काही महत्त्वाचे पात्रता निकष आहेत.

1. समूहात किमान दोन शेतकरी असणे आवश्यक

सामूहिक शेततळ्यासाठी दोन किंवा त्यापेक्षा अधिक शेतकऱ्यांचा समूह असणे आवश्यक आहे. समूहातील शेतकरी संयुक्त कुटुंबातील नसावेत आणि प्रत्येक शेतकऱ्याचे जमीनधारणेबाबतचे 7/12 उतारे स्वतंत्र असणे आवश्यक आहे.

2. Farmer ID नुसार जमीनधारणा

शेतकरी समूहातील शेतकऱ्यांची Farmer ID नुसार जमीनधारणा 5 हेक्टरपर्यंत असलेले शेतकरी पात्र राहतील. लाभार्थी निवडीमध्ये अनुसूचित जाती, अनुसूचित जमाती, महिला, दिव्यांग आणि सर्वसाधारण शेतकरी समूहांना नमूद प्राधान्यक्रमानुसार विचार केला जातो.

3. पूर्वी शेततळे अनुदान घेतलेले नसावे

समूहातील कोणत्याही सदस्याने यापूर्वी इतर कोणत्याही सरकारी योजनेतून वैयक्तिक शेततळे, सामूहिक शेततळे, भातखाचरातील बोडी किंवा शेततळे अस्तरीकरणासाठी अनुदान घेतलेले नसावे.

4. शेततळ्यासाठी योग्य जागा आवश्यक

प्रस्तावित जागा तांत्रिकदृष्ट्या योग्य असणे आवश्यक आहे. नाल्याच्या किंवा ओढ्याच्या प्रवाहात शेततळे घेता येणार नाही. पाणी पुनर्भरणासाठी आवश्यक स्रोताबाबतही खात्री केली जाते.

सामूहिक शेततळ्यासाठी किती शेतकरी आवश्यक आहेत?

किमान 2 शेतकरी असणे आवश्यक आहे. मात्र फक्त दोन शेतकरी आहेत म्हणून आपोआप लाभ मिळतो असे नाही. समूहातील प्रत्येक सदस्याची पात्रता, स्वतंत्र 7/12, जमीनधारणा, पूर्वी घेतलेल्या अनुदानाची स्थिती आणि प्रस्तावित जागेची तांत्रिक योग्यताही तपासली जाते.

समूहातील शेतकऱ्यांनी शेततळ्यासाठी एक प्रतिनिधी निवडायचा असून त्याच्या माध्यमातून सामूहिक शेततळ्यासाठी ऑनलाइन अर्ज करण्याची प्रक्रिया केली जाते. PDF मध्ये अर्जदार समूहाच्या प्रतिनिधीमार्फत अर्ज करण्याची तरतूद आहे.

शेततळे अनुदान योजनेसाठी आवश्यक कागदपत्रे

अर्ज करताना मार्गदर्शक सूचनांनुसार आवश्यक कागदपत्रे DBT प्रणालीवर अपलोड करावी लागतात. समूहातील सदस्यांनी आवश्यक माहिती व कागदपत्रे सादर करण्याची जबाबदारी स्वीकारलेली आहे.

यामध्ये प्रामुख्याने पुढील बाबी तयार ठेवणे उपयुक्त ठरेल:

शेतकऱ्यांचे 7/12 उतारे
जमीनधारणेशी संबंधित माहिती
Farmer ID संबंधित माहिती
आधारशी संबंधित माहिती
आधार संलग्न बँक खात्याची माहिती
प्रस्तावित शेततळ्याचा सर्वे/गट क्रमांक
समूहातील सर्व सदस्यांचे संमतीपत्र/हमीपत्र
आवश्यक ठिकाणी प्रस्तावित जागेची माहिती
अर्ज प्रक्रियेत मागितलेली इतर कागदपत्रे

समूहाच्या हमीपत्रात संबंधित शेततळ्यासाठी जागा उपलब्ध करून देणे, सर्व सदस्यांची संमती आणि अनुदान आधार-संलग्न बँक खात्यात जमा होण्याची माहिती मान्य असल्याचे नमूद केले जाते. हे हमीपत्र साध्या कागदावर तयार करून पोर्टलवर अपलोड करण्याची तरतूद PDF मध्ये आहे.

टीप: प्रत्यक्ष ऑनलाइन अर्ज करताना पोर्टलवर त्या वेळी मागितली जाणारी कागदपत्रांची यादी अंतिम मानावी.

शेततळे योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज कसा करावा?

जोइच्छुक शेतकरी समूहाने प्रतिनिधी निवडून ऑनलाइन अर्ज करायचा आहे. PDF मध्ये अर्जासाठी NDKSP DBT पोर्टल किंवा महाविस्तार AI अॅपमार्फत मदत घेण्याचा उल्लेख आहे.

NDKSP 2.0 च्या अधिकृत Farmer Login पेजवर शेतकऱ्यांसाठी Farmer ID किंवा Aadhaar आधारित प्रमाणीकरणाची सुविधा दिसते.

ऑनलाइन अर्जाची साधारण प्रक्रिया

1. अधिकृत NDKSP 2.0 पोर्टल उघडा

सर्वप्रथम NDKSP 2.0 चे अधिकृत पोर्टल उघडा. अनधिकृत वेबसाइट किंवा सोशल मीडिया पोस्टवरील लिंकवरून अर्ज करू नका.

2. Farmer Login/Registration करा

अधिकृत पोर्टलवरील उपलब्ध प्रमाणीकरण पद्धतीनुसार लॉगिन/नोंदणी प्रक्रिया पूर्ण करा. सध्याच्या पोर्टलवर Farmer ID आणि Aadhaar आधारित प्रमाणीकरणाची सुविधा उपलब्ध आहे.

3. शेतकरी समूहाची माहिती भरा

सामूहिक शेततळ्यासाठी समूहातील सदस्य आणि प्रतिनिधीची आवश्यक माहिती भरावी.

4. संबंधित घटक निवडा

उपलब्ध योजनांमध्ये सामूहिक शेततळे घटक निवडून पुढील अर्ज प्रक्रिया पूर्ण करा.

5. जमीन व प्रस्तावित जागेची माहिती भरा

सर्वे/गट क्रमांक, जमीनधारणा आणि प्रस्तावित शेततळ्याच्या जागेची माहिती अचूक भरा.

6. आवश्यक कागदपत्रे अपलोड करा

पोर्टलवर मागितलेली कागदपत्रे निर्धारित पद्धतीने अपलोड करा.

7. अर्ज Submit करा

सर्व माहिती पुन्हा तपासल्यानंतर अर्ज अंतिमरित्या सादर करा.

8. अर्जाची नोंद/पावती जतन करा

अर्ज क्रमांक किंवा उपलब्ध संदर्भ क्रमांक भविष्यासाठी जतन करून ठेवा.

9. अर्जाची छाननी व जागेची तपासणी

ऑनलाइन अर्ज आणि कागदपत्रांची छाननी केल्यानंतर पात्र समूहाच्या प्रस्तावित जागेची तांत्रिक तपासणी केली जाते. पात्र समूहास ऑनलाइन पूर्वसंमती देण्याची प्रक्रिया आहे.

10. पूर्वसंमतीनंतरच पुढील काम

पूर्वसंमती मिळाल्यानंतर मार्गदर्शक सूचना व तांत्रिक निकषांनुसार शेततळ्याचे काम करणे आवश्यक आहे.

पोकरा अंतर्गत शेततळे अर्जासाठी कोणते पोर्टल वापरायचे?

शेततळे (shettale Anudan Yojana) अर्जासाठी dbt-ndksp.mahapocra.gov.in पोर्टल आणि महाविस्तार AI अॅपचा उल्लेख आहे.

दरम्यान, NDKSP 2.0 चे अधिकृत संकेतस्थळ सध्या कार्यरत असून त्यावर 8 मे 2026 रोजीची “सामुहिक शेततळे अर्ज प्रक्रिया माहिती पुस्तिका” उपलब्ध असल्याचे दिसते.

अधिकृत NDKSP 2.0 Farmer Portal वर महाराष्ट्रातील प्रकल्पातील ओळखलेल्या जिल्ह्यांतील शेतकऱ्यांसाठी Farmer Login उपलब्ध आहे. पोर्टलवर Farmer ID/Aadhaar आधारित लॉगिनची सुविधा दिसते.

म्हणून अर्ज करण्यापूर्वी NDKSP 2.0 च्या अधिकृत संकेतस्थळावरील सध्याच्या सूचना तपासणे महत्त्वाचे आहे. जुन्या लेखांमध्ये किंवा जुन्या सोशल मीडिया पोस्टमध्ये दिलेली पोर्टलची माहिती तशीच वापरू नये.

Maharashtra Agriculture Department च्या अधिकृत संकेतस्थळावर NDKSP हा महत्त्वाचा प्रकल्प म्हणून उपलब्ध आहे.

शेततळे अनुदान अर्जाची स्थिती कशी तपासायची?

अर्ज सादर केल्यानंतर उपलब्ध पोर्टलवरील Application/Status सुविधेतून अर्जाची सद्यस्थिती तपासावी.

महाडीबीटीच्या अधिकृत प्रणालीमध्ये “Track Your Application” सुविधा उपलब्ध असल्याचे दिसते.

मात्र NDKSP 2.0 अंतर्गत सामूहिक शेततळ्याच्या अर्जासाठी सध्याच्या पोर्टलवर उपलब्ध असलेली संबंधित Status/Tracking सुविधा वापरणे योग्य राहील.

शेततळे अनुदान मिळण्यासाठी महत्त्वाच्या अटी

शेतकऱ्यांनी खालील अटी विशेष लक्षात ठेवाव्यात:

समूहात किमान दोन शेतकरी असावेत.
समूहातील शेतकरी संयुक्त कुटुंबातील नसावेत.
जमीनधारणेचे 7/12 उतारे स्वतंत्र असावेत.
Farmer ID नुसार पात्र जमीनधारणा निकष पूर्ण करणे आवश्यक आहे.
यापूर्वी शेततळे किंवा संबंधित घटकासाठी सरकारी अनुदान घेतलेले नसावे.
प्रस्तावित जागा तांत्रिकदृष्ट्या योग्य असावी.
शेततळ्यासाठी लागणारी जागा शेतकऱ्याने स्वखुशीने व विनामूल्य उपलब्ध करून द्यायची आहे.
पूर्वसंमती मिळाल्यानंतर शेततळ्याचे काम चार महिन्यांत पूर्ण करणे बंधनकारक आहे.
दिलेल्या मुदतीत काम पूर्ण न झाल्यास पूर्वसंमती रद्द होऊ शकते.
कामासाठी कोणतीही आगाऊ रक्कम मिळणार नाही.
शेततळ्यातील पाणी वापरण्यासाठी सूक्ष्म सिंचन पद्धतीचा वापर बंधनकारक आहे.

शेततळ्याचे काम कधी सुरू करावे?

पूर्वसंमती मिळण्यापूर्वी शेततळ्याचे काम सुरू करणे टाळावे.

मार्गदर्शक सूचनांमध्ये पात्र लाभार्थी समूहास ऑनलाइन पूर्वसंमती दिल्यानंतर काम करण्याची प्रक्रिया नमूद आहे.

पूर्वसंमती मिळाल्यानंतर निर्धारित आकारमान आणि तांत्रिक निकषांनुसार काम पूर्ण करणे आवश्यक आहे. खोदकाम पूर्ण झाल्यानंतर प्रथम मोका तपासणी केली जाते आणि त्यानंतरच्या कामांसाठी पुढील प्रक्रिया केली जाते.

शेततळ्याचे अस्तरीकरण आणि अनुदानाची पुढील प्रक्रिया

शेततळ्याचे खोदकाम पूर्ण झाल्यानंतर त्याची योग्य प्रकारे तयारी करून प्लास्टिक फिल्मचे अस्तरीकरण केले जाते. मार्गदर्शक सूचनांनुसार वापरल्या जाणाऱ्या फिल्मच्या गुणवत्तेसंबंधी विशिष्ट मानकेही नमूद आहेत.

शेततळ्याचे खोदकाम, अस्तरीकरण, पाणी भरणे आणि कुंपणाची कामे पूर्ण झाल्यानंतर संबंधित देयके पोर्टलवर अपलोड करून अनुदानाची मागणी सादर करण्याची प्रक्रिया आहे.

त्यानंतर संबंधित अधिकारी देयके, मोजमाप पुस्तिका, मोका तपासणी अहवाल, फोटो आणि इतर कागदपत्रांची तपासणी करून अनुदान अदायगीसाठी पुढील कार्यवाही करतात.

अर्ज करताना शेतकऱ्यांनी कोणत्या चुका टाळाव्यात?

शेततळे अनुदान (shettale Anudan Yojana) योजनेचा अर्ज भरताना खालील चुका टाळणे महत्त्वाचे आहे:

Farmer ID किंवा Aadhaar माहिती चुकीची भरू नका.
ऑनलाइन अर्जातील ओळख माहिती काळजीपूर्वक तपासा.

सर्वे/गट क्रमांक तपासून भरा.
चुकीचा गट क्रमांक दिल्यास प्रस्तावित जागेच्या तपासणीवेळी अडचण येऊ शकते.

समूहातील सदस्यांची पात्रता आधी तपासा.
विशेषतः स्वतंत्र 7/12 आणि पूर्वी घेतलेल्या शेततळे (shettale Anudan Yojana) अनुदानाची माहिती तपासणे महत्त्वाचे आहे.

संमतीपत्र/हमीपत्र व्यवस्थित तयार करा.
समूहातील सदस्यांची संमती आणि संबंधित जागेची माहिती स्पष्ट असावी.

पूर्वसंमतीपूर्वी काम सुरू करू नका.

अनुदान मिळण्यापूर्वी स्वतःचा खर्च करण्याची तयारी ठेवा.
मार्गदर्शक सूचनांनुसार कामासाठी आगाऊ रक्कम मिळणार नाही.

शेततळे योजना – वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

1. शेततळे अनुदान योजना (shettale Anudan Yojana) काय आहे?

या घटकाचा उद्देश सामूहिक शेततळ्याच्या माध्यमातून पाणीसाठा आणि संरक्षित सिंचनाची सुविधा निर्माण करणे हा आहे. यामुळे शेती उत्पादन आणि पूरक कृषी व्यवसायांना मदत होऊ शकते.

2. शेततळे अनुदान किती मिळते?

आकारमानानुसार कमाल अनुदान ₹1.20 लाख, ₹2.0625 लाख आणि ₹2.7675 लाख असे आहे. पात्र खर्चाच्या 75 टक्के किंवा संबंधित कमाल मर्यादा यानुसार अर्थसहाय्य देय आहे.

3. शेततळ्यासाठी कोण पात्र आहे?

सामूहिक शेततळ्यासाठी दोन किंवा अधिक पात्र शेतकऱ्यांचा समूह आवश्यक आहे. स्वतंत्र जमीनधारणा, Farmer ID नुसार पात्रता, योग्य जागा आणि इतर मार्गदर्शक सूचनांची पूर्तता आवश्यक आहे.

4. सामूहिक शेततळ्यासाठी किती शेतकरी लागतात?

किमान दोन शेतकरी असणे आवश्यक आहे. मात्र समूहातील सर्व सदस्यांना संबंधित पात्रता निकष पूर्ण करावे लागतात.

5. शेततळे (shettale Anudan Yojana) योजनेसाठी ऑनलाइन अर्ज कुठे करायचा?

NDKSP DBT पोर्टल आणि महाविस्तार AI अॅपचा उल्लेख आहे. सध्या NDKSP 2.0 चे अधिकृत पोर्टल आणि त्यावर सामूहिक शेततळे अर्ज प्रक्रियेची 8 मे 2026 ची माहिती पुस्तिका उपलब्ध आहे.

6. शेततळे अर्जासाठी कोणती कागदपत्रे लागतात?

जमीनधारणा, Farmer ID, समूहातील सदस्यांची माहिती, आधार-संलग्न बँक खाते आणि मार्गदर्शक सूचनांनुसार आवश्यक हमीपत्र/कागदपत्रे तयार ठेवावीत. अंतिम कागदपत्रांची यादी अर्ज करताना अधिकृत पोर्टलवर तपासावी.

7. शेततळे अर्जाची स्थिती कशी तपासायची?

अर्ज सादरल्यानंतर संबंधित NDKSP पोर्टलवरील उपलब्ध अर्जस्थिती सुविधा वापरावी. महाडीबीटी प्रणालीमध्येही “Track Your Application” सुविधा उपलब्ध आहे.

8. पूर्वी शेततळ्याचे अनुदान घेतले असल्यास पुन्हा लाभ मिळतो का?

समूहातील कोणत्याही सदस्याने यापूर्वी शेततळे, सामूहिक शेततळे, भातखाचरातील बोडी किंवा शेततळे अस्तरीकरणासाठी सरकारी अनुदान घेतलेले नसावे.

शेततळे अनुदान योजना (shettale Anudan Yojana) ही पाणीसाठा आणि संरक्षित सिंचनाच्या दृष्टीने शेतकऱ्यांसाठी महत्त्वाची संधी आहे. मात्र सामूहिक शेततळ्यासाठी फक्त ऑनलाइन अर्ज करणे पुरेसे नसून समूहाची पात्रता, स्वतंत्र 7/12, जमीनधारणा, प्रस्तावित जागेची तांत्रिक योग्यतादेखील महत्त्वाची आहे.

पात्र समूहाला आकारमानानुसार 75 टक्के खर्च किंवा कमाल अनुदान मर्यादेपर्यंत अर्थसहाय्य मिळू शकते. पूर्वसंमती मिळाल्यानंतर चार महिन्यांत काम पूर्ण करण्याची अटही महत्त्वाची आहे. सध्या NDKSP 2.0 अंतर्गत सामूहिक शेततळे अर्ज प्रक्रियेसाठी स्वतंत्र अधिकृत माहिती पुस्तिका उपलब्ध असल्याने अर्ज करण्यापूर्वी अधिकृत NDKSP 2.0 पोर्टलवरील ताज्या सूचनांची खात्री करूनच अर्ज करणे योग्य ठरेल.

या लेखात, आम्ही शेततळे अनुदान योजना (shettale Anudan Yojana) : ऑनलाइन अर्ज, पात्रता विषयीची संपूर्ण माहिती दिली आहे. मला आशा आहे की तुम्हाला हा लेख आवडला असेल. तुम्हाला हा लेख आवडला तर नक्की शेअर करा. तुम्हाला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया टिप्पणी द्या.

खालील लेख देखील वाचा !

वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.

आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी येथे क्लिक करा !!

शेअर करा: