ई-पीक पाहणी ॲपद्वारे अशी करा ७/१२ वर पिकांची नोंदणी – E Peek Pahani Online Maharashtra

शेतजमिनीच्या उताऱ्यांवर पिकांची नोंद करण्याची पद्धत आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांचे उत्पादन, शेत जमिनीची प्रतवारी, दुष्काळ, अतिवृष्टी किंवा वादळामुळे झालेल्या नुकसानीचा अंदाज लावणे शक्य होते. या पीक नोंदणीच्या आधारे शेतकऱ्यांना पीक कर्जही दिले जाते. मात्र दोन तीन गावांमध्ये मिळून एकच तलाठी असल्याने पीक पाहणी अचूक नोंदवली जात नाही असा शेतकऱ्यांचा कायम आक्षेप होता. आता महसूल विभागाने आपल्या पिकाची रिअल टाईम नोंदणी करण्याची सुविधा थेट शेतकऱ्यांना उपलब्ध करून दिली आहे. महसूल विभागाने यासाठी स्वतंत्र अप्लिकेशन निर्मिती केली असल्याची माहिती महसूलमंत्री बाळासाहेब थोरात यांनी दिली.

टाटा ट्रस्टच्या सहाय्याने या ॲप्लिकेशनची निर्मिती करण्यात आली आहे. या मोबाईल ॲप्लिकेशनमध्ये शेतकरी पिकांची माहिती भरतील, तलाठी या पिकांच्या नोंदी तपासून घेतील.

यामुळे पीक पेरणीची रियल टाइम माहिती अप्लिकेशनमध्ये संकलित होणार आहे. तसेच ही माहिती संकलित होताना पारदर्शकता येणार आहे. पीक पाहणी नोंदणीमध्ये शेतकऱ्यांचा सहभाग वाढवल्यामुळे पीक विमा आणि पीक पाहणीचे दावे निकाली काढण्याची प्रक्रिया सुलभ होईल. शेतकऱ्यांना पीककर्ज मिळण्यातही यामुळे सुलभता येईल. तसेच नैसर्गिक आपत्तीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास अचूक भरपाई आणि मदत देणे ही शक्य होईल, असेही श्री. थोरात यांनी सांगितले.

ई पीक पाहणी मुळे राज्यातील पिकांचे अचूक क्षेत्र कळणार आहे, त्यामुळे राज्यातील आर्थिक पाहणी आणि कृषी नियोजन करणे शक्य होणार आहे. ई पीक नोंदणी प्रकल्प यापूर्वी प्रायोगिक तत्वावर वीस तालुक्यात राबवण्यात आला होता. त्याला मिळालेल्या यशानंतर हा राज्यभर राबविण्याचा निर्णय महसूलमंत्री बाळासाहेब थोरात यांनी घेतला.आज त्यासंदर्भाने राज्य सरकारने शासन आदेश जारी केला आहे.

शिवाय ई पीक पाहणी प्रकल्पाच्या यशस्वी अमलबजावणी साठी राज्य स्तरीय, विभागीय जिल्हा स्तरीय आणि तालुका स्तरीय सनियंत्रण समित्या गठित करण्यात आल्या आहेत. याशिवाय पूर्ण वेळ प्रकल्प अमलबजावणी कक्ष संचालक भूमी अभिलेख, पुणे यांच्या नियंत्रणाखाली सुरू करण्यात आला आहे.

महाराष्ट्र जमीन महसूल संहिता, १९६६, महाराष्ट्र जमीन महसूल नियमपुस्तिका (खंड -४) भाग- दोन महाराष्ट्र राज्यातील ग्राम पातळीवरील महसूली लेखांकन पध्दती, महाराष्ट्र जमीन महसूल अधिकार अभिलेख आणि नोंदवहया (तयार करणे व सुस्थितीत ठेवणे) नियम, १९७१ यामधील तरतुदींनुसार राज्याच्या ग्रामीण क्षेत्रात ग्राम पातळीवर महसूली लेखे ठेवण्याकरिता विविध गाव नमुने व दुय्यम नोंदवहया विहित करण्यात आलेल्या आहेत. यामधील गाव नमुना नं ७ हा अधिकार अभिलेख “विषयक असून गाव नमुना नं. १२ हा “पिकांची नोंदवही” ठेवण्यासंदर्भात आहे. उक्त नमूद नियमपुस्तिकेतील, गा.न.नं. ७-१२ संबंधी खुलासा (अधिकार अभिलेख आणि पिकांची नोंदवही) या शीर्षाखाली प्रकरणांमध्ये या एकत्रित नमुन्यावरील सर्वसाधारण सूचना तसेच पीक नोंदवहीमधील नोंदी घेण्या संदर्भातील कार्यपध्दती नमूद केलेली आहे. त्यानुसार, सध्या गाव नमुना नं.१२ मधील पिकांच्या नोंदी या संबंधित तलाठी यांनी घ्यावयाच्या असून, गावभेटी नंतर, सदर नोंदी चुकीच्या आढळल्यास, त्या दुरुस्त करण्याबाबतचा अधिकार मंडळ निरीक्षक किंवा त्याहून वरिष्ठ असलेल्या अधिकारी यांना आहे. तसेच सध्या गा.न.नं.१२ मधील “पिकांच्या नोंदी या सदरी संबंधित तलाठी हे पीक पेरणी अहवालाच्या नोंदी घेतात.

क्षेत्रीय स्तरावरुन पीक पेरणी अहवालाचा Real time crop data संकलित होण्याच्या दृष्टीने, तसेच, सदर data संकलित करताना पारदर्शकता आणणे, पीक पेरणी अहवाल प्रक्रीयेत शेतकऱ्यांचा सक्रीय सहभाग घेणे, कृषी पतपुरवठा सुलभ करणे, पीक विमा आणि पीक पाहणी दावे निकाली काढण्याची प्रक्रिया सुलभ करणे, नैसर्गिक आपत्तीमुळे पिकांचे नुकसान झाल्यास अचूक भरपाई आणि योग्य प्रकारे मदत करणे शक्य व्हावे इत्यादी उद्देशाने पीक पेरणीबाबतची माहिती भ्रमणध्वनी वरील ॲपद्वारा (Mobile App) गा.न.नं.१२ मध्ये नोंदविण्यासाठी शेतकऱ्यांनी स्वत: उपलब्ध करुन देण्याच्या दृष्टीने (Farmer friendly App) टाटा ट्रस्ट्स यांनी आज्ञावली विकसित केली आहे. त्यानुसार मौजे करंजपाडा, तालुका वाडा, जिल्हा पालघर येथे प्रायोगिक तत्त्वावर सदर आज्ञावलीचा वापर करुन उत्सुक शेतकऱ्यांनी त्यांच्या स्मार्ट भ्रमणध्वनीमध्ये ॲपची स्थापना करुन पीक अहवालाची नवीन पध्दत स्विकारली, तद्नंतर सदर आज्ञावलीनुसार याबाबतचा पथदर्शी कार्यक्रम प्रायोगिक तत्त्वावर, राज्याच्या १० जिल्हयांतील निवडक २० तालुक्यांमध्ये राबविण्यात आला. त्यामुळे, आता टाटा ट्रस्टस मार्फत तयार करण्यात आलेल्या आज्ञावलीनुसार “ई-पीक पाहणी” कार्यक्रम राज्याच्या सर्व जिल्हयांमध्ये राबविण्यासंदर्भात क्षेत्रीय महसूली अधिकारी व प्राधिकारी यांना दिशानिर्देश देण्याची बाब शासनाच्या विचाराधीन होती.

महसूल विभागाचा ई-पीक पाहणी प्रकल्प:

उपरोक्त पार्श्वभूमीवर, पीक पेरणी बाबतची माहिती गा.न.नं. १२ मध्ये नोंदविण्यासाठी शेतकऱ्यांनी स्वत: भ्रमणध्वनी वरील ॲप द्वारा उपलब्ध करून देण्याबाबतचा “ई-पीक पाहणी” हा कार्यक्रम टाटा ट्रस्ट्स ने विकसित केलेल्या आज्ञावलीचा वापर करून, त्यांच्या तांत्रिक व इतर अनुषंगिक बाबींच्या सहाय्याने व सहकार्याने दिनांक १५ ऑगस्ट, २०२१ पासून संपूर्ण राज्यात राबविण्याच्या दृष्टीने शासनाने पुढीलप्रमाणे निर्णय घेतला आहे:

१. “ई – पीक पाहणी” हा कार्यक्रम Tata Trusts च्या सहकार्याने/ मदतीने, त्यांनी विकसित केलेल्या आज्ञावलीद्वारे दिनांक १५ ऑगस्ट, २०२१ पासून संपूर्ण राज्यामध्ये राबविण्यात येईल.

२. “ई – पीक पाहणी” हा कार्यक्रम संपूर्ण राज्यात यशस्वीपणे राबविण्यासाठी, जमाबंदी आयुक्त व संचालक भूमी अभिलेख, महाराष्ट्र राज्य यांच्यावर पुढील जबाबदारी सोपविण्यात येत आहेत:

अ) कार्यक्रम राबविताना महसूल आणि कृषी विभागाच्या क्षेत्रीय यंत्रणा, जमाबंदी आयुक्त, NIC, माहिती व तंत्रज्ञान उपविभाग, अर्थ व सांख्यिकी पृष्ठ ५ पैकी शासन निर्णय क्रमांका जमीन -२०१८/ प्र.क्र. ९२/( भाग १ ज ११ संचालनालय आणि Tata Trusts यांच्या भूमिका निश्चित करण्याबाबत मार्गदर्शक सूचना काढणार.

ब) सदर कार्यक्रमांतर्गत नवीन प्रणालीमध्ये, पीक पेरणी अहवाल नोंदविण्यासाठी शेतकऱ्यांनी स्वत: माहिती उपलब्ध करुन देण्याची कार्यपध्दती ( Procedure of Self Reporting of Crops by farmers ) निश्चित करणार.

क) “ई-पीक पाहणी” हा कार्यक्रम यशस्वीपणे राबविण्यासाठी, क्षेत्रीय स्तरावरील पूर्वतयारी करणे, संबंधितांना प्रशिक्षण देणे, मार्गदर्शन करणे, ई – पीक पाहणी ॲपसंबंधीचे हस्तांतरण इत्यादिसंदर्भात आवश्यकतेनुसार दिशानिर्देश देणार.

५. सर्व संबंधित क्षेत्रीय प्राधिकारी व अधिकारी यांनी या कामासाठी टाटा ट्रस्ट्स च्या नियुक्त अधिकारी व कर्मचारी यांच्या सहकार्याने सदर कार्यक्रम यशस्वी पध्दतीने राबविण्याची खबरदारी व दक्षता घेण्यात येणार.

६. सदर कार्यक्रम संपूर्ण राज्यात राबविण्याबाबत टाटा ट्रस्ट्स आणि महाराष्ट्र शासन यांच्यातील सामंजस्य कराराची प्रत (M.O.U.) लवकरच सर्व संबंधितांना पाठविण्यात येईल.

७. NIC यांनी मागील तीन कृषी वर्षाचा गाव नमुना नं.१२ मधील record केलेला तपशील टाटा ट्रस्टस यांच्या नामनिर्देशित सल्लागारांकडे तातडीने editable soft copy मध्ये उपलब्ध करण्यात येणार.

शासन निर्णय : पीक पेरणीची माहिती भ्रमणध्वनी वरील ॲपद्वारा (Mobile App) गा.न.नं. १२ मध्ये नोंदविण्यासाठी स्वत: शेतकऱ्यांनी उपलब्ध करुन देण्याचा “ई – पीक पाहणी” कार्यक्रम संपूर्ण राज्यात राबविण्याच्या अनुषंगाने क्षेत्रिय महसूली अधिकारी व प्राधिकारी यांना दिशानिर्देश देण्याबाबत शासन निर्णय पाहण्यासाठी इथे क्लिक करा.

ई-पीक पाहणी ॲपद्वारे अशी करा ७/१२ वर पिकांची नोंदणी – E Peek Pahani Online Maharashtra:

ई-पीक पाहणी ॲप डाउनलोड करा (E Peek Pahani App):

ई-पीक पाहणी ॲप वापरण्यासाठी लागणारी माहिती:

  • अद्यावत प्रणाली: अँड्रॉईड 4.4 (Kitkat) किंवा त्यावरील सेन्सर : A – GPS
  • इंटरनेट: 3G, 4G किंवा वायफाय (WiFi)
  • मेमरी: कमीतकमी 1GB रॅम कीबोर्ड: गुगल इंडीक कीबोर्ड (मराठी टायपिंगसाठी)

ई-पीक पाहणी ॲप डाउनलोड करण्यासाठी खालील लिंकवर क्लिक करा.

https://play.google.com/store/apps/E-Peek Pahani App

ई-पीक पाहणी:

नोंदणी करण्यासाठी खालील बाबींची मदत होऊ शकेल.

१. अद्यावत गा.नं. ७/१२ आणि ८-अ ची प्रत.
२. वैयक्तिक जमीन मालक आपली नोंदणी करतील.
३. सामायिक मालकीच्या जमिनीसाठी, ज्याचे नाव गां.न.नं. ७/१२ मध्ये सामायिक खातेदार म्हणून नोंदले आहे, ते स्वतंत्रपणे नोंदणी करू शकतील.

ई-पीक पाहणी error बाबतीत तलाठी यांच्याकडे संपर्क करा:

ई-पीक पहाणी ॲप वर शेतक-यांना ॲपवर नोंदणी करताना सदर गट क्रमांकाची नोंदणीसाठी तलाठी यांचेशी संपर्क साधावा असा मॅसेज आल्यास खालील दिलेल्या लिंक वर क्लिक करून माहिती भरावी. – कृषी अधिकारी

https://forms.gle/74s84LcVuEXAZnqo6

ई पिक पाहणी पिकांची नोंदणी सारांश अहवाल पहा:

खालील महसूल विभगाच्या संकेतस्थळावर जाऊन, ई पिक पाहणी ॲपद्वारे आपल्या गावात किती जणांनी सातबारावर पिकांची नोंदणी केली पहा.

https://epeek.mahabhumi.gov.in

यानंतर आपल्या समोर View Summary Report हा पर्याय पाहायला मिळेल, त्या पर्यायावर वरती क्लिक करा आणि विभाग/जिल्हा/तालुका नुसार निवडा आणि आपल्या गावाचा ई पिक पाहणी पिकांची नोंदणी सारांश अहवाल पहा.

हेही वाचा – गाव नमुना सातबारा (७/१२) उतारा म्हणजे काय? सातबारा उताऱ्या विषयीची संपूर्ण माहिती

वरील लेख आपल्या सर्व मित्रांना शेअर करा. आपल्याला या लेखाबद्दल काही प्रश्न असल्यास, कृपया कमेंट करा.

आमच्या सोशल मीडिया व्हॉट्सअ‍ॅप, फेसबुक आणि टेलिग्राम ग्रुप मध्ये सामील होण्यासाठी इथे क्लिक करा !!

शेअर करा:

2 thoughts on “ई-पीक पाहणी ॲपद्वारे अशी करा ७/१२ वर पिकांची नोंदणी – E Peek Pahani Online Maharashtra

Leave a Reply

Your email address will not be published.

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.